تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ٢٤٨

دلك ، أصل واحد يدل على زوال شئ عن شئ ولا يكون إلا

برفق ، يقال : دلكت الشمس : زالت ، ويقال : دلكت ، غابت ،

والدلك ، وقت دلوك الشمس ، ومن الباب دلكت الشئ ،

وذلك أنك إذا فعلت ذلك لم تكد يدك تستقر على مكان دون

مكان ، ( 1 )

واژه ء " دلك " يك ريشه دارد كه دلالت بر زوال وبر طرف شدن چيزى

از چيزى دارد كه به نرمى ومدارا صورت گيرد ، چنان كه گفته مى شود :

" خورشيد زوال پذيرفت " وگفته مى شود : " دلوك كرد " ، يعنى غائب

شد . " دلك " به معناى وقت غروب خورشيد است . از همين باب است كه

گفته مى شود : " چيزى را دلاكى كردى " ، وآن وقتي است كه آن را

چنان حركت دهى كه دستت در مكاني دون مكاني نماند ( در يك جا

قرار نگيرد ) .

همچنين " ابن أثير " در " نهاية " مىنويسد :

دلوك الشمس في غير موضع من الحديث ، ويراد به زوالها

عن وسط السماء ، وغروبها أيضا . وأصل الدلوك الميل .

" دلوك خورشيد " در جاهاى مختلفي از روايات به كار رفته است

ومقصود از آن ، زوال خورشيد از وسط آسمان وهمچنين غروب

خورشيد است . معناى اصلى دلوك ، ميل ( كج شدن ) است .

" ازهرى " مى گويد : به نظر من دلوك خورشيد ، ميل آن از وسط آسمان

در نيمهء روز است ، تا آية شريفه ، جامع نمازهاى پنجگانه باشد ومعناى

آية چنين است - والله أعلم - :


1 . معجم مقاييس اللغة ، ج 2 ، ص 298 .