تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ١٦٦

أو در استدلال بر اين كه تنها مسح بعض سر واجب است ، از گروهى از

أهل عربيت چنين نقل مى كند :

هر گاه " باء " بر متعلق فعلى وارد شود كه به خودى خود متعدي است ،

براي تبعيض است ، مثل : آية كريمه * ( وامسحوا برءوسكم ) * ، ولى

اگر فعل به خودى خود متعدي نبود ، " باء " براي الصاق است ، مثل :

قول خداوند : * ( وليطوفوا بالبيت العتيق ) * . ( 1 )

برخى گفته اند أساسا تفاوت مثل " مسحت المنديل " ( 2 ) با " مسحت

بالمنديل " يا " مسحت الحائط " ( 3 ) با " مسحت يدي بالحائط " در آن است كه

بدون " باء " ظهور در استيعاب دارد ودومى ظهور در تبعيض .

" ابوالسعود " در تفسير آيهء كريمه مى گويد :

تحقيق آن است كه " باء " بر تضمين معنى الصاق در فعل دلالت دارد ،

گويا گفته شده است : " والصقوا المسح برءوسكم " واين اقتضاى

استيعاب ، يعنى مسح تمام سر ندارد ، بر خلاف جايى كه بگويد :

" امسحوا رءوسكم " كه مثل قول خداوند است * ( فاغسلوا

وجوهكم ) * . ( 4 )

بنابر اين ، اكثريت قوى فقهاى أهل تسنن ، مسح بعض سر را كافى

مى دانند . فقهاى شيعه نيز همگى مسح تنها قسمتى از سر را واجب

مى دانند وشرط مى كنند كه حتما اين بخش سر بايد جلوى سر باشد . البتة

در تعيين مقدار لازم از آن اختلاف است . مشهور بين فقهاى شيعه آن

1 . وطواف را گرد خانهء كعبه بجاى آرند . الحج ، آيهء 29 . 2 . بر حوله دست كشيدم . 3 . بر ديوار دست كشيدم . 4 . ج 2 ، ص 10 .