تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ١٥٠

الف ) بسيارى از عقايد واعمالي كه امروزه از مسلمات مذهب پنداشته

مى شود ، در زمان صحابه وتابعين وتابعين تابعين وبلكه يكى - دو نسل

بعد از آنان ، چنين نبوده است . در واقع ، ميان فقها ودانشمندان گذشته ،

درباره ء بسيارى از اين گونه مسائل اختلاف وجود داشته است ، ولى با

گذشت زمان وبه خاطر عوامل مختلف سياسي وعملي وغيره ، برخى از

آرا ( وحتى گاهى يك رأى ) بر ساير آرا غالب گشته است . روشن است كه

در چنين حالتي ، چه بسا خواص ودانشمندان نسبت به نظريهء مسلط

مرعوب مى شوند ودر صدد برمىآيند تا به هر قيمت براي آن ( هر چند

ناموجه ) برهان ودليل فرآهم كنند .

سر مطلب آن است كه آنان از ابتدأ در محيط خانه با اين نظر پرورش

يافته وبه آن خو گرفته اند ، در جامعهء هم كيشان خود نيز همواره با همين

وضعيت روبرو بوده اند ، به ناچار رها شدن از چنين نظري ، با آن رسوبى كه

در انديشه وجان انسان مى كند ، بسيار مشكل است .

لكن انصاف وخردمندى اقتضا مى كند كه ما خود را از اين گرداب‌ها

نجات دهيم وهمواره با فكرى آزاد ومنطقي ، بينديشيم وبر اين أساس

انتخاب كنيم . بحث مورد نظر ما يكى از واضح ترين مصاديق اين مسأله است .

ب ) مدرك اصلى در استنباط احكام دين ، قرآن كريم است . قرآن از هر

گونه باطل به دور است وبايد همه چيز به آن ارجاع داده شود . اگر خبري

يا اخبارى مخالف نص كلام الله مجيد بود ، مسلما مطرود است وبايد كنار

زده شود . اگر اخبار با يكديگر متعارض بودند ، بدين صورت كه برخى

مطابق ظاهر كلام الله وبرخى مخالف آن بودند ، قطعا ترجيح با آن دسته از

اخبار است كه با ظاهر كلام الله سازگار است . البتة اخبار مخالف با ظاهر

كلام الله ، هر چند در صورتي كه معارض نداشته باشد ، ممكن است كسى