تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ١٢٨

استحسان : براي استحسان نيز تعاريف متعددى ذكر كرده اند كه به

سه مورد اشاره مى شود :

الف - تعريف نخست :

صدور حكم من المجتهد به مجرد كونه مستحسنا عنده ،

صادر شدن حكم از مجتهد ، فقط به خاطر آن كه به نظر أو خوب است .

ب - تعريف دوم :

دليل ينقطع في نفس المجتهد ويقصر عنه عبارته ،

دليلي كه در انديشهء مجتهد مانده وعبارتش نسبت به آن نارساست .

ج - تعريف سوم :

عدول من حكم الدليل إلى العادة لمصلحة الناس ،

عدول كردن از حكم دليل ، به عادت ، براي رعايت مصلحت مردم ( 1 ) .

مصالح مرسله : در تعريف مصالح مرسله بايد مقصود از دو كلمه

" مصالح " و " مرسله " را بدانيم . گفته اند : " مقصود از مصلحت محافظت بر

مقصود شرع است " . همچنين گفته اند : " مراد از " مصالح " در اينجا ، سببي

است كه مؤدى به مقصود شرع شود ، خواه عبادت باشد وخواه عادت .

هدف از " عبادت " آن چيزى است كه شارع آن را به جهت حق خود

مى خواهد ومراد از " عادت " آن چيزى است كه شارع آن را براي نفع

بندگان ونظم زندگى وأحوال آنان خواسته است " .

واما در مقصود از " مرسل " بودن ، بين قائلين به آن اختلاف است .

1 . تجريد الأصول ، ص 91 .