تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ١٠٧

نمى تواند حكم شرعي را اثبات كند ، زيرا مشمول ادلهء بازدارنده از " پيروى

از ظن " ( 1 ) مى باشد . ( 2 )

بايد توجه داشت كه چون در مقطعى از زمان ، مراد از اجتهاد در لسان

فقها چنين اجتهادي بود ، بدين جهت ، قدماي دانشمندان شيعي ،

رساله هاى زيادى به طور مستقل يا ضمني در موضوع " رد بر اجتهاد "

نوشته اند .

مثلا " شيخ مفيد " عالم بزرگ شيعه در قرن سوم ، كتابي با نام " النقض

على ابن الجنيد في اجتهاد الرأي " دارد . بنابراين ، وقتي كه در كتاب ها با

كلمهء اجتهاد رو به رو مى شويم ويا هنگامى كه اين واژه را استعمال

مى كنيم ، بايد به اين دو اصطلاح توجه كامل داشته باشيم .

1 . مانند آية شريفه 28 از سوره مباركه النجم : * ( ان الظن لا يغنى من الحق شيئا ) * ، گمان هرگز انسان را از حق بي نياز نمى كند . 2 . اين أدله ، عموم دارند ومى گويند عمل كردن به تمام ظنون حرام است وهر چه كه علم نيست ، قابل اخذ نيست . اما از سوى ديگر پاره اى از ظنون از اين حكم عام قرآني استثنا شده اند ، نظير ظني كه از بينه حاصل گردد . بنابراين ، غير از مواردى كه از اين حكم عام ، تخصيص خورده اند ، باقي ظنون تحت آن باقي مى مانند وعمل بر طبق آن ها حرام است ، نظير : شهرت ، قياس ، استحسان و . . . . ( ويراستار )