تشيع در تسنن ( فارسي ) — الصفحة ١٠٥

اجتهاد به معناى خاص

براي اجتهاد به معناى خاص نيز تعريف هايى ارائه شده است . برخى

آن را مرادف با قياس گرفته اند ، چنان كه " امام شافعي " اجتهاد وقياس را

مترادف مى داند ومى گويد : اين دو ، اسم براي يك معنا هستند . ( 1 ) برخى

ديگر آن را مرادف رأى دانسته اند . در " مصادر التشريع " در تعريف اجتهاد

مىنويسد :

بذل الجهد للتوصل إلى الحكم في واقعة لا نص فيها بالتفكير

واستخدام الوسائل التي هدى الشرع إليها للاستنباط بها

فيما لا نص فيه ، ( 2 )

به كار بستن سعى وتلاش براي دست يافتن به حكم ، در واقعه اى كه

نصى در مورد آن نيست ، به وسيلهء انديشيدن وبهره گرفتن از راههايى

كه شرع نشان داده است تا با آن ها در مواردى كه نصى وجود ندارد ،

استنباط صورت گيرد .

1 . شافعي ، الرسالة ، طبع مصر ، ص 477 . 2 . مصادر التشريع ، ص 7 .