تاريخ بخارا ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٥

يشگرد

كوچكتر باشد . و از واشجرد و شومان تا به نزديكى چغانيان زعفران بسيار به دست آيد كه به بلاد ديگر برند .

و در جائى كه حدود اشروسنه را ذكر مىكند ، حد جنوبى آن را كش و چغانيان و شومان و واشجرد مىشمارد .

ابن خرداد به هم واشجرد را چنان كه از استخرى نقل شد وصف نموده است .

ابن حوقل گفتهء استخرى را عينا نقل كرده ، و در جائى كه مسافات بين شهرها و روستاها را ذكر مىكند گويد : راه از چغانيان تا واشجرد و از چغانيان تا شومان دو مرحله است ، پس تا انديان يك روز راه و تا واشجرد يك روز ، و از واشجرد تا ايلاق يك روز راه است .

در نزهة القلوب حمد الله مستوفى ذيل كلمه قواديان آمده است كه قصبات نويده و واشجرد و شومان از توابع اوست .

در ترجمهء مسالك و ممالك نام اين شهر همه جا ويشگرد آمده و از اين شهر چنين وصف شده است : ويشگرد را در جمله صغانيان و ختل را در جمله ما وراء النهر نهاديم .

و باز چنين آمده : « ويشگرد چند ترمد باشد . » و در جائى كه از حدود اشروسنه ياد شد چنين آمده : و شمالى با چاچ ، و جانبى از فرغانه ، و جنوبى سوى كش و شومان و ويشگرد و راشت .

و در بحث مسافات چنين ياد شده :

از شومان تا انديان يك روزه راه ، از انديان تا ويشگرد يك روزه راه ، و از ويشگرد تا ايلاق يك روزه راه است .

ياقوت ذيل كلمهء شومان گويد : شومان از شهرهاى صغانيان است .

و باز گويد : بعضى شومان را با واشجرد يك كوره شمرده‌اند و آن