تاريخ بخارا ( فارسي ) — الصفحة ١٧٥
وردان خداه
وردان خداه
بوده . و از در جانب غربى حصار بخارا تا به دروازه معبد امتداد داشته و درى كه از حصار به ريگستان باز مىشده دروازهء علف فروشان ناميده مىشده است .
و از آنجا كه اين محل ريگناك بوده به ريگستان مشهور شده است .
و از همين روى در احسن التقاسيم و تاريخ يمينى و مزارات بخارا اين ميدان به « سهله » خوانده شده است ، و سهله هم به معنى زمين ريگناك باشد .
مقدسى آنجا كه دروازه هاى بخارا را ياد مىكند دروازه ريگستان را باب السهله ناميده است .
و عتبى در تاريخ يمينى جائى كه امير سامانى ابو على سيمجور را بار داده و به خدمتش آورده‌اند ، گويد : او را از در سهله وارد كردند .
معين الفقرا در مزارات بخارا ، گور يكى از بزرگان را نشان مىدهد ، و مىنويسد : او در ابتدا در سهله دفن شد و بعد از بيست سال يا بيشتر استخوانهاى او را براى كشيدن باره و حصار بيرون آورده ، و در جاى ديگر دفن كردند .
در تاريخ سيستان هم نام ريگستان بخارا آمده كه در آن ميدان گوى بازى مىكرده‌اند .
و چنان كه گفته شد قصور امراى سامانى و امراى بخارا و كوشك بخارخدات در همين ريگستان بوده است . و قتيبة بن مسلم وقتى كه بر بخارا دست يافت ، در همين ريگستان نمازگاه عيد ساخت .
( تاريخ نرشخى 12 و 36 و 72 مقدسى 280 ، عتبى نسخهء خطى كتابخانهء آستانه قدس رضوى ، مزارات بخارا 72 ، تاريخ سيستان 329 ، ترجمهء تاريخ يمينى 132 )
ص 13 س 15 : وردان خداه از امراء و پادشاهان محلى ما وراء النهر است ، و وردانه نام روستاى كوچكى نزديكى بخارا بوده است ( ياقوت 1 / 920 و اللباب 3 / 267 ) ، و چنان كه فراى نوشته است امروزه وردانزى Vardanzi