تفسير عاملي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥١٢
شفاعت ، كرسى خدا
شفاعت ، كرسى خدا
* ( مَنْ ذَا الَّذِي يَشْفَعُ ) * الخ - 255 كشف نوشته است : آن كيست كه پندارد كه بىخواست او خود را كارى برسازد يا بىدانش او نفسى برآرد يا بىاو به او رسد « فقد خاب ظنّه و ضلّ سعيه » پير طريقت گفت :
الهى پسنديدگان تو را به تو جستند به پيوستند ناپسنديدگان تو را به خود جستند بگسستند نه او كه پيوست بشكر رسيد نه او كه گسست بعذر رسيد ، اى برساننده در خود و رساننده به خود ، برسانم كه كس نرسيد به خود .
اى راه تو را دليل فردى
فردى تو و آشنات فردى
ابو الفتوح نوشته است : بعضى اهل معانى گفتند : خداى تعالى به اين آيه دل بندگان خود به خود مىكشد عاجلا و آجلا ، چنان است كه گفت : اى بنده اگر راغب دنيائى مرا است از من خواه و اگر اميد كرامت آخرت دارى ، بشفاعت شفيعى ، كه آن شفاعت بفرمان من است پس در دنيا و آخرت گزير نيست تو را از من .
مجمع : يعنى روز قيامت كسى براى كسى شفاعت نمىكند مگر با امر و اجازه‌ى خداوند چون مشركين گمان ميكردند . بتها براىشان شفاعت خواهند كرد ، آنها را متوجّه ميسازد . هر كس لياقت شفاعت داشته باشد بدون اجازه و امر او شفاعت نخواهد كرد .
روح البيان : در تأويلات نجميّه است : « إِلَّا بِإِذْنِه » مربوط به پيغمبر است كه به او « مقام محمود » وعده داده شده است و مقصود از آن شفاعت است پس معنى جمله چنين است چه كس ميتواند در قيامت شفاعت كند مگر محمّد كه از طرف خدا به او اجازه داده شده است .
نظامى : از شفاعت اينجور اظهار اميدوارى كرده است :
غم نخورد آنكه شفيعش توئى
پايه ده قدر رفيعش توئى
حاصلى ار نيست ز طاعت مرا
هست اميدى بشفاعت مرا
* ( وَسِعَ كُرْسِيُّه ) * - 255 مجمع : در معنى اين جمله دو قول است : 1 - ابن عباس و مجاهد : يعنى علم