تفسير عاملي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣١٢

هنگام افطار پيغمبر

معنى لغات : « تُدْلُوا » از مصدر ادلاء بمعنى تسليم نمودن و پرداختن . « فريق » دسته و گروه . « اثم » گناه .

شأن نزول :

مجمع : از حضرت صادق ( ع ) نقل شده است : عرب گاهى اموال و خانواده‌ى خود را بقمار واميگذاشت ، اين آيه براى جلوگيرى از آن بوده است . از مقاتل روايت شده :

امرؤ القيس بن عابس و عبد اللَّه بن اشوع بدادخواهى حضور پيغمبر رفتند براى يك قطعه زمين چون موقع سوگند شد امرؤ القيس خواست با سوگند حقّ خود را ثابت كند اين آيه نازل شد « إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّه وَأَيْمانِهِمْ ثَمَناً قَلِيلًا « 1 » » چون پيغمبر اين آيه را براى آنها خواند امرؤ القيس از سوگند خوددارى كرد و زمين را واگذاشت .

ترجمه :

187 بيهوده و نامشروع اموال يكدگر مخوريد و ندانسته و نفهميده داورى بحاكمان و قاضيان نبريد كه بخشى از اموال مردم بگناه و نامشروع بخوريد .

سخن مفسّرين :

* ( لا تَأْكُلُوا أَمْوالَكُمْ ) * - 187 مجمع : اين جمله را دو معنى كرده‌اند : 1 - مال يكدگر را بيهوده و ناشايست مخوريد مانند دزدى و خيانت و ظلم 2 - مال خود را بيهوده و اسراف خرج نكنيد مانند قمار و ديگر اعمال ناشايسته . و مقصود از اكل خوردن تنها نيست بلكه كليّه‌ى تصرّفات است . از امام باقر ( ع ) نقل شده است مقصود از باطل سوگند دروغ است .

* ( وَتُدْلُوا بِها ) * - 187 برهان از امام جواد ( ع ) نقل شده است : يعنى كسى كه بداند حقّ ندارد و بوسيله‌ى

( 1 ) يعنى آنهائى كه پيمان خدا و سوگند را ببهاى اندك ميدهند در جهان ديگر بهره‌اى ندارند .