تفسير عاملي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٠.٣٦

12 - فواتح سور يا حروف مقطَّع اوائل سوره ها

اسم سوره ها است چون عرب رسم داشته است حروف را اسم شخص قرار دهد مثل لام كه نام مردى از بنى طى بوده است و پسرش مشهور بوده بحارثه بن لام طائى و نيز پول نقد را ( عين ) مىنامند و ابر را ( غين ) مينامند و ماهى را ( نون ) ناميده اند و كوه را قاف گفته‌اند . 3 - نام خدا است و روايت شده است كه مىشنيدند على ( ع ) مىگفت : يا ( حم عسق ) و يا ( كهيعص ) 4 - ضحاك گفته است . بعضى از آنها رمز نام خدا است و بعضى رمز از چند نام است مثل ( الم ) كه الف كنايه از اللَّه و لام كنايه از جبرئيل است و ميم كنايه از محمد است و مقصود آنست كه خدا بوسيله ى جبرئيل قرآن را به محمد فرستاد و بقيه ى معانى كه امام نوشته است و هم ديگر مفسّرين از همين دسته مطالب است .

مستشرقين اروپا كه با قرآن سر و كار پيدا كرده‌اند بفكر فهم معنى اين حروف بوده‌اند چنان كه در نشريه ى تير ماه 1331 از مجلَّه ى مهر آقاى على اصغر حكمت پنج وجه از آن را نقل كرده است . 1 - تولد كه مستشرق مشهور آلمانى گفته :

اين حروف معنى خاصّ ندارد و فقطَّ پيغمبر مىخواسته كلماتى از امّ الكتاب كه در لوح محفوظ ثبت شده است بخاطر بياورد 2 - بوئر گفته : اين حروف از بعضى اسامى كه در همان سوره هاست استخراج شده است . مثل ق از القلم و طسم از طور سينا و موسى 3 - عده اى گفته‌اند : نام اختصارى صاحبان قرآنهاى اوّليه بوده كه در اوّل يا آخر سوره ها ثبت بوده است پس از آن كه آن نسخه ها را بولايات برده و از آن استنساخ كرده‌اند آنها را جزء قرآن پنداشته و ثبت كرده‌اند مثلا طه در قرآن طلحه بوده و ميم سوره متعلَّق بمغيره و ها سوره ى متعلَّق بابو هريره و س نسخه سعد وع در نسخه ى عثمان بوده است 4 - بلاشه ى فرانسوى گفت : بتقليد از اخبار و علماى يهود كه از حروف مقطع اسامى و معانى خاصّى استخراج مىكردند و در قرآن آورده شده است . اين تعبير شباهت دارد به آنچه ما از ابن عبّاس نقل كرديم در محاوره ى حيى بن اخطب و ابو ياسر با پيغمبر كه مفسّرين نوشته‌اند و شايد از تفاسيرى كه