تفسير عاملي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٢
گرسنگى : إِنَّا لِلَّه وَإِنَّا إِلَيْه راجِعُونَ ، زن ابو طلحه‌ى انصارى
و فرمانبردن ، « بينا » از مصدر تبيين بمعنى آشكار كردن .
سبب نزول :
طبرى از شعبى و ابو الفتوح از ابن عبّاس نقل كرده‌اند كه عرب دو بت يكى بنام « اساف » بر كوه صفا و ديگر بنام « نائله » بر كوه مروه نهاده بودند و مىگفتند : كه اين دو مرد و زنى بودند كه در كعبه بزه كرده‌اند و سنگ شده‌اند و براى عبرت بر اين دو كوه نهاده بودند و پس از چندى سرگذشت آنها از خاطره‌ها رفت و مردمان بعد آنها را بت و معبود مىپنداشتند و در هنگام حجّ بدور آنها مىگشتند و طواف مىكردند . پس از اسلام كه بتها نابود شد مسلمانان سعى در صفا و مروه را از آداب بت پرستى تشخيص دادند و بد مىدانستند كه در آنجا عبادتى بكنند اين آيه براى جلوگيرى از اين عقيده نازل شد .
و بعضى معتقد بودند كه از آن كوه آواز جنّ شنيده‌اند و جايگاه جنّيان است پس در آنجا عبادت خدا شايسته نيست آيه براى جلوگيرى از اين عقيده نازل شد .
ترجمه :
[ دنباله‌ى آيات سابق كه مسلمين توصيف شدند بصبر و هدايت به آنها تذكر داده مىشود كه افكار گذشته‌ى خود را دور كنيد و بر خلاف عقيدهء خود بدانيد : ] 158 كه صفا و مروة از نشانه‌هاى حقّ پرستى است پس آنكه حجّ و يا عمره كرد زيان نبرده كه در آنها بگردد و هر كس فرمانبر به كار خوب بود خداوند بداند و پاس آن بدارد .
جهت نزول :
مجمع مفسّرين روايت كرده‌اند كه مردم از علماى يهود پرسيدند : وصف پيغمبر را در تورات ديده‌ايد يا نه ؟ آنها جواب دادند : ما چيزى نديده‌ايم . بعضى گفته‌اند :
با عبد الله بن صوريا و كعب بن اشرف اين گفتگو شده است و آيت 159 * ( ( إِنَّ الَّذِينَ يَكْتُمُونَ ) ) * در توبيخ اينجور جواب است و بعضى مفسّرين گفته‌اند مقصود عموم اشخاص است .
ترجمه :
159 كسانى كه روش هدايت و نشانه‌هاى راهنمائى نهفته ميدارند از پس آنكه در كتاب آسمانى فرود آورده‌ايم و براى مردم روشن كرده‌ايم نزد خداوند