تفسير عاملي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٨٨

غزالى در توبه ، معانى حكمت . تزكيه ، عزيز

* ( فَلا تَمُوتُنَّ إِلَّا وَأَنْتُمْ مُسْلِمُونَ ) * - 132 كشف : فضيل بن عياض گفت : اسلام در اين جمله بمعنى خوشبينى و حسن ظنّ است كه بهنگام مرگ خوشبين برحمت حقّ باشد و پيغمبر فرمود « لا يموتنّ احدكم الَّا و هو يحسن باللَّه الظَّنّ « 1 » » .

* ( وَوَصَّى بِها إِبْراهِيمُ ) * - 121 مجمع : مردم شام و مدينه « اوصى » با همزه و تخفيف صاد خوانده‌اند و ديگران « وصىّ » بىهمزه و با تشديد صاد .

كشف : « بها » كنايه است كه سفارش بدين و ملَّت ابراهيم بوده است و در آخر آيه گفته شده است « فَلا تَمُوتُنَّ » كه اصل موضوع سفارش همان است و بايد تا دم مرگ مسلمان باشند .

* ( أَمْ كُنْتُمْ شُهَداءَ إِذْ حَضَرَ يَعْقُوبَ ) * - 133 ابو الفتوح : يهود گفتند : يعقوب در هنگام مرگ فرزندان خود را بدين يهود وصيّت كرد اين آيه آنها را توبيخ مىكند كه مگر شما آنجا بوديد كه يعقوب چنين سفارش كرد ؟ .

* ( تِلْكَ أُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ لَها ما كَسَبَتْ ) * - 124 روح البيان : يهود به پدرانشان افتخار مىكردند . اين آيه در جواب آنها است چنان كه مىگويند : پيغمبر ص فرموده است « من ابطأ به عمله لم يسرع به نسبه « 2 » »

أ تفخر باتّصالك من عليّ

و اصل البولة الماء القراح

و ليس بنافع نسب زكيّ

يدنّسه صنائعه القباح

( 1 ) يعنى : همه شما بايد تا دم مرك به خدا خوشبين باشيد . ( 2 ) يعنى آنكه شغل و عملش وسيله‌ى پيشرفت او نباشد و از كارش بازدارد نسب و پدر و مادر او را جلو نمىبرند و به جائى نمىرسانند .