تفسير عاملي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٧٥
مكه مجمع مردم ، بلدا آمنا
مكه مجمع مردم ، بلدا آمنا
مىنمايند .
126 و باز بخاطر داشته باشيد كه ابراهيم گفت : اى خدا اين مكّه را جايگاه آسودگى مردم از جنگ و كشتار بدار و هر كس از مردم اين شهر مؤمن به تو و بروز قيامت شد از بهره‌هاى زندگى نصيبش كن خدا دعاى او را پذيرفت و گفت :
البتّه كسى كه كافر شود بهره‌ى كمى از زندگى به او مىدهيم و ز آن پس وادار بآزار آتشش كنيم كه بد سر انجامى است آن .
سخن مفسّرين :
* ( وَإِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثابَةً ) * - 125 كشف نوشته : خواجه انصارى گفته است : مىگويد : مردمان را خانه‌اى ساختم و چه خانه‌اى بيگانه در نگرد جز حجرى و مدرى نه بيند كه از خورشيد جز گرمى نه بينيد چشم نابينا . دوست در نگرد وراء سنگ رقم تخصيص و اضافت بيند ، دل بدهد جان در بازد .
انّ آثارنا تدلّ علينا
فانظروا بعدنا الى الآثار « 1 »
هر كه آثار دوست ديد نه عجب
اگر از خويشتن و پيوند ببريد
درويشى را ديدند بر سر باديه ميان در بسته و عصا و ركوه « 2 » در دست و چون والهان و بيدلان سرمست و بى خود سر بباديه در نهاده مىخراميد و با خود اين ترنّم مىكرد :
خون صدّيقان بيالودند و زان ره ساختند
جز بجان رفتن درين ره يك قدم را بار نيست
گفتند : اى درويش از كجا بيامدى و چندست كه در اين راهى ؟ گفت : هفت سال است تا از وطن خود بيامدم جوان بودم پير گشتم درين راه و هنوز به مقصد نرسيدم آنگه بخنديد و اين بيت گفت :
زر من هويت و ان شطَّت بك الدّار
و حال من دونه حجب و استار
( 1 ) يعنى راهنماى مردم بما همان است كه كرديم و نشانه‌ى آن بجا ماند چون ما را نيابيد بنگريد كه چه كرديم تا ما را بشناسيد ( 2 ) ركوة بفتح را ظرفى بوده است از پوست براى آب مسافر .