تفسير عاملي ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٦

مقصود از قردة خاسئين و زدن از گاو به بدن مرده و شعر صفى

هيچ ديدى در خزان كز بادها

چون بميرند اين درختان جابجا ؟

چون وزد باز آن نسيم فرودين

مردگان سرها برآرند از زمين

هر زمانى بر تو فصلى ديگر است

مانده فرعى ، رو باصلى ديگر است

چون از آن هم بگذرى يا بى حيات

از « لقاى ذو الجلال ذو الصفات »

* ( وَإِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّه ) * 74 :

روح البيان : شيخ هدائى اسكدارى گفته است : در حالت جذبه از آب روان اين صدا مىشنيدم : يا دائم ، يا دائم .

مثنوى : مجلَّد اوّل داستان مرتدّ شدن كاتب وحى :

نطق آب و نطق خاك و نطق گل

هست محسوس حواس اهل دل

فلسفى كو منكر حنّانه است

از حواسّ اوليا بيگانه است

هر كه را در دل شك و پيچانى است

در جهان او فلسفى پنهانى است

تأويلات : بواسطه‌ى پيروى از هواى نفس دل بعضى مردم مثل سنگ مىشود كه هيچ نقش علم و تربيت در آن اثر ندارد . امّا دل دسته‌ى ديگر از پرتو خداوند روشن است و بدرياى علم فرو رفته است و از آن جويهاى دانش سرازير مىشود كه هر كه از آن بنوشد زنده‌ى جاويدان است مثل دلهاى پيغمبران كه بندگان خاص خدا هستند و همان است كه فرموده « وَإِنَّ مِنَ الْحِجارَةِ لَما يَتَفَجَّرُ مِنْه الأَنْهارُ » و يك دسته از دلها شاداب از علم و دانش است كه ديگران از آن بهره مىبرند مانند دل دانشمندان ثابت قدم كه به آنها اشاره شد در « وَإِنَّ مِنْها لَما يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْه الْماءُ » و عده‌ى ديگر از دلها نرم است و فرمانبردار مانند دل بندگان مسلمان پارسا و همان است كه فرموده « وَإِنَّ مِنْها لَما يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللَّه » .

مثنوى مىگويد :

ز انبيا ناصحتر و خوشلهجه‌تر

كى بود كه كوفت دمشان در حجر ؟