تذكرة القبور ( فارسي ) — الصفحة ١٠٥

اشعار ومثنويات مرحوم آخوند گزى

پاى جان چون در ميان از تشنگى است * هر چه گوئى آن كنم فرما كه چيست

گفت باشد صورتي از سيم وزر * يا جواهر يا ز چوب ويا حجر

گفت اينها از كجا آرم به دست * چاره أم كن تشنگى از حد گذشت

گفت از گل ساز أو را اى فقير * اليسير ليس يسقط بالعسير

چون وضو نتوان تيمم جاى اوست * جو اگر گندم نباشد بس نكوست

چون نباشد ظرف چينى وزجاج * از سفالى بايدت كأس وسراج

چون نيابى خانه‌هاى زرنگار * بايدت در خشت وگل كردن قرار

گفت عالم از كجا كو آرم آب * تا عجين سازم ازو اكنون تراب

اضطراب من خود از بي آبى است * مى نبينم آبى از بالا وپست

گفت بنشين بول كن روى زمين * خاك را با بول كن آنگه عجين

گل كن وبت ساز از بهر سجود * تا نباشد تشنگى بر تو خلود

گفت من بت مى ندانم ساختن * بول اين تو ساز بت اى أهل فن

ساخت شيطان يك بتي زان بول وخاك * سجده كن اكنون نگردى تا هلاك

گفت سجده مى ندانم اى فلان * سجده اى كن تا ازو يابم نشان

كرد شيطان سجدهء بت از أدب * عالمش زد مشت بر پشت از طرب

گفت ملعونا تو كردى امتناع * از سجود بو البشر از ارتفاع

احمقا اكنون چو خوش كردى سجود * بول فرزند ورا يا ذالجحود

آرى آن كو از معارف يافت نور * مى زند إبليس را گول وغرور

( اشاره به فوائد علم ومعرفت وطريق وشرائط آن )

كوش اندر علم وعرفان اى پسر * تا بر آرى از ملايك بال وپر

مكر شيطان را كنى از خويش دور * گردد از حق زان به قلبت قذف نور

علم خواهى در عمل كوش ونياز * همچنان كامد عمل از علم باز