توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٨

مسائل متفرقة قصاص وديات

بزند كه بميرد دية أو را بايد به ورثه ديگر بچه بدهد ، وبه خود أو - چون قاتل است - از دية

چيزى نمىرسد .

" مسأله 3282 " دية مقتول از تركه أو محسوب است ودر درجه أول به مصرف

بدهيهاى أو مىرسد ، واز باقيمانده آن يك سوم به مصرف وصيتهاى أو مىرسد ، واگر

چيزى باقي ماند بين ورثه تقسيم مىشود . وزن وشوهر نيز سهم خود را مىبرند ، ولى

برادر وخواهر مادرى كه از پدر جدا هستند از آن ارث نمىبرند ، بلكه بنابر مشهور هيچ يك

از خويشان مادرى از دية ارث نمىبرند .

" مسأله 3283 " اگر عده اى در قتل خطائى يك نفر شريك باشند دية مقتول به تعداد

افراد شريك در قتل تقسيم بندى مىشود ، واگر خود مقتول نيز در قتل خطائى خود شريك

باشد - مثل اين كه عده اى مشغول خراب كردن ديوار يا ساختمان باشند وناگهان ديوار خراب

شده ويكى از آنان كشته شود وهيچ يك مسبب اصلى قتل نباشند - سهم مقتول نيز در تقسيم

دية در نظر گرفته مىشود وبه اندازه سهم أو از مجموع دية كسر مىشود ، وباقيمانده آن را

عاقله افراد شريك در قتل به ورثه مقتول مىپردازند .

" مسأله 3284 " اگر بچه نا بالغ يا شخص بالغى كه به دستور مربى شنا در حال آموختن

شنا بوده اتفاقا غرق شود ، چنانچه غرق شدن أو در نظر عرف مستند به مربى شنا باشد وى

ضامن دية غريق مىباشد .

" مسأله 3285 " دية قطع اعضاى ميت مسلمان آزاد مانند دية جنين كاملى است كه

روح در آن دميده نشده باشد ، پس اگر جنازة مسلمانى را سر ببرند يا شكمش را پاره كنند يا

كار ديگرى را انجام دهند كه اگر زنده بود به آن جهت مىمرد ، بايد يكصد مثقال شرعي

طلاى سكه دار - يعنى " 6 / 345 " گرم طلا - بدهند . ودية بريدن اعضاى أو به نسبت دية

خود أو است .

" مسأله 3286 " دية اى كه از بابت جنايت بر ميت واجب مىشود بايد صرف حج يا

صدقات ويا خيرات براي شخص ميت شود وميان ورثه تقسيم نمىشود .

" مسأله 3287 " ولى يا اولياى مقتول كه حق قصاص دارند كساني هستند كه از أو ارث

مىبرند ، جز زن وشوهر كه در اين حق شركت ندارند ، هر چند از دية ارث مىبرند ، بلكه

شركت برادر وخواهر مادرى وساير خويشان مادرى نيز محل اشكال است . ومقتضاى

بعضي روايات اين است كه زن به طور كلى حق قصاص ندارد ، واحتياط در باب خون

مطلوب است .

" مسأله 3288 " كسى كه سوار حيوان است اگر كارى كند كه آن حيوان به كسى