توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٢
قصاص ودية اعضا
قصاص ودية اعضا
وتلفيق بدين نحو كه نصف دية را مثلا شتر ونصف آن را گاو بدهند كافى نيست . واگر
بخواهند قيمت يكى از شش چيز را بدهند بايد دو طرف توافق كنند ، واگر نه كافى نخواهد بود .
" مسأله 3255 " دية قتل زن نصف دية قتل مرد است .
" مسأله 3256 " دية كامل يك مرد كافر أهل ذمه هشتصد درهم ( برابر 3 / 1934 گرم نقره
سكه دار ) ودية زن كافر أهل ذمه نصف آن است . وكافر غير ذمي دية ندارد ، هر چند
كشتن أو بدون جهت جايز نيست .
" مسأله 3257 " اگر قتل در يكى از ماه‌هاى حرام - يعنى : " محرم " ، " رجب " ،
" ذي قعده " و " ذي حجه " - واقع شود ، يك سوم از دية به آن افزوده مىشود ودو ماه متوالى
روزه را هم بايد در ماه‌هاى حرام بگيرد . همچنين است بنابر احتياط واجب اگر قتل در
حرم مكة واقع شده باشد .
" مسأله 3258 " دية قتل عمد را بايد در يك سال پرداخت كرد ، ودية قتل خطائى
ظرف سه سال ودر سه قسط پرداخت مىشود ، ودية قتل شبه عمد را بعضي از فقها
فرموده اند بايد در دو سال وبه دو قسط پرداخت شود وأحوط رعايت اين قول است . ولى
در تمام اين موارد ورثه مقتول مىتوانند با قاتل توافق كنند كه دية به صورت نقد يا با أقساط
بيشترى پرداخت شود .
" مسأله 3259 " در قتل عمدى انتخاب دية ومقدار آن بستگى به توافق ورثه مقتول با
قاتل دارد ، مگر اين كه قبلا بر أصل دية شرعي به طور كلى توافق كنند كه در اين صورت اختيار
با قاتل است . ولى در قتل خطا وشبه عمد دية دهنده هر كدام از شش چيز را بخواهد مىتواند
انتخاب كند ، واگر بخواهد قيمت يكى از شش چيز را بدهد بايد دو طرف توافق كنند .
" مسأله 3260 " ورثه مقتول وقاتل مىتوانند به چيزى كه ارزش آن كمتر يا بيشتر از
شش چيز ذكر شده است با يكديگر توافق نمايند .
قصاص ودية اعضا :
" مسأله 3261 " در قطع اعضاى انسان وايجاد جراحت در بدن أو قصاص جايز
است ، به شرط آن كه قابل كنترل باشد ودقت شود كه زيادة روى در كار نباشد ،
وبنابر احتياط واجب با اجازه حاكم شرع باشد . واگر كنترل ممكن نيست دية مىگيرند .
" مسأله 3262 " ميزان كلى در دية اعضاى اصلى انسان اين است كه هر عضوى كه
فرد باشد - مانند : زبان وآلت تناسلى - بريدن واز بين بردن آن موجب دية كامل است ، يعنى
يكى از شش چيزى كه در دية قتل گفته شد . وهر عضو اصلى كه جفت باشد - مانند :