توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٨٦

مسائل قصاص وديات

بيندازد تا أو را بدرند ، يا از غذا وآب باز دارد تا بميرد ، ويا به أو غذاى مسموم بخوراند ، در

اين موارد ونظاير آن اگر عمدى باشد ورثه مقتول حق دارند قصاص نمايند .

" مسأله 3231 " اگر فرزند پدر يا مادر خود را عمدا وبه ناحق بكشد أو را قصاص

مىكنند ، ولى اگر پدر فرزند خود را عمدا وبه ناحق بكشد أو را قصاص نمىكنند ، بلكه

به دستوري كه در احكام دية گفته مىشود از أو دية مىگيرند وحاكم شرع نيز أو را تعزير

مىكند . وبنابر احتياط جد وجد پدرى در حكم پدر هستند . واگر مادر فرزند خود را عمدا

وبه ناحق بكشد بنابر مشهور قصاص مىشود ، ولى احتياط خوب است .

" مسأله 3232 " اگر دو نفر يا بيشتر مسلمانى را از روى عمد وبه ناحق بكشند

به گونه اى كه همه در كشتن أو شريك باشند ، ورثه مقتول مىتوانند بعضي را بكشند واز

بعضي ديگر سهم دية را دريافت كنند وبه كسى كه كشته مىشود بدهند . ونيز مىتوانند

همه را بكشند به شرط اين كه تفاوت دية كسى را كه كشته مىشود به أو يا وارث أو بپردازند ،

مثلا اگر بخواهند دو نفر را بكشند بايد به ورثه هر كدام نصف دية أو را بدهند . ولى در اين

موارد بهتر است قصاص نشود وفقط از هر يك از قاتلها سهم دية را بگيرند ، ويا به كشتن

يك نفر اكتفا شود .

" مسأله 3233 " اگر مردى زنى را بكشد مىتوانند أو را بكشند ، ولى چون دية زن

نصف دية مرد است بايد براي كشتن مرد نصف دية أو را بدهند . واگر زنى مردى را بكشد

مىتوانند زن را بكشند ، ولى بايد به آن اكتفا كنند وحق ندارند پس از كشتن زن نصف دية را

نيز مطالبه نمايند .

" مسأله 3234 " اگر ورثه واولياى مقتول چند نفر باشند بنابر احتياط واجب قصاص

با توافق يكديگر انجام شود ، ويكى از آنان بدون اطلاع واجازه ديگران قصاص نكند ،

واگر قصاص كرد وديگران طالب دية باشند بايد سهم آنان را از دية بپردازد .

" مسأله 3235 " اگر بعضي از اولياى مقتول تقاضاى قصاص كنند وبعضي ديگر

تقاضاى دية نمايند ، كسى كه تقاضاى قصاص كرده بايد سهم دية متقاضيان دية را بپردازد

وسپس قصاص كند ، واگر بعضي از اولياى مقتول قاتل را عفو نمايند بايد متقاضى قصاص

سهم دية عفو كنندگان را به قاتل بپردازد . وخوب است در چنين مواردى از قصاص

صرف نظر شود وبه دية اكتفا نمايند .

" مسأله 3236 " اگر بعضي از اولياى مقتول حاضر وبعضي ديگر غايب باشند وافراد

حاضر بخواهند قصاص نمايند ، چنانچه تماس با افراد غايب ممكن باشد يا مدت غايب بودن

آنها كوتاه باشد بنابر احتياط واجب افراد حاضر براي قصاص با افراد غايب تماس بگيرند