توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٥٠
ارث دسته أول
ارث دسته أول
وبجز اينها وارث ديگرى نداشته باشد ، ارث أو به پسر عموى پدر ومادرى مىرسد
وعموى پدرى ارث نمىبرد .
" مسأله 3028 " زن وشوهر از يكديگر ارث مىبرند ، وبا هر سه دسته وهم چنين با
اقسام ولاء همراه مىباشند كه احكام آن خواهد آمد .
ارث دسته أول :
" مسأله 3029 " اگر وارث ميت فقط يك نفر از دسته أول باشد همه دارايى به أو
مىرسد ، خواه " پدر " باشد يا " مادر " ، يا " يك پسر " يا " يك دختر " . واگر " چند پسر " يا "
چند دختر " باشند مال به طور مساوى بين آنان تقسيم مىشود ، ولى اگر وارث ميت " يك
پسر ويك دختر " يا " چند پسر ودختر " باشند ، بايد مال را به گونه اى تقسيم كرد كه هر
پسرى دو برابر دختر ارث ببرد .
" مسأله 3030 " اگر وارث ميت فقط " پدر " و " مادر " أو باشند مال را سه قسمت
مىكنند ، دو قسمت آن را پدر ويك قسمت ديگر را مادر مىبرد ، اما اگر ميت " دو برادر "
يا " چهار خواهر " ويا " يك برادر ودو خواهر " هم داشته باشد كه همه آنان زنده ومسلمان
وآزاد وپدرى باشند - يعنى پدر آنان با پدر ميت يكى باشد ، خواه مادرشان با مادر ميت يكى
باشد يا نه - گرچه تا هنگامى كه پدر ومادر زنده باشند برادر وخواهر ارث نمىبرند ، ولى
بودن آنها سبب مىشود كه مادر يك ششم ارث ببرد وبقيه را به پدر بدهند . ودر حقيقت
چون نفقه آنان به عهده پدر است بر سهم پدر افزوده مىشود .
" مسأله 3031 " اگر وارث ميت فقط " پدر " و " مادر " و " يك دختر " باشند ، چنانچه
ميت " دو برادر " يا " چهار خواهر " ويا " يك برادر ودو خواهر " پدرى نداشته باشد مال را
پنج قسمت مىكنند : پدر ومادر هر كدام يك قسمت ودختر سه قسمت آن را مىبرد .
واگر " دو برادر " يا " چهار خواهر " ويا " يك برادر ودو خواهر " پدرى داشته باشد
بنابر مشهور مال را شش قسمت مىكنند : پدر ومادر هر كدام يك قسمت ودختر سه
قسمت مىبرد ، ويك قسمت باقيمانده را چهار قسمت مىكنند : يك قسمت را به پدر وسه
قسمت را به دختر مىدهند ، ودر حقيقت مادر بيش از يك ششم نمىبرد ، ولى أحوط اين
است كه در اين صورت نيز با تحصيل رضايت پدر ودختر مانند صورت أول مال را پنج
قسمت كنند : سه قسمت را به دختر بدهند وبه هر يك از پدر ومادر يك قسمت بپردازند .
" مسأله 3032 " اگر وارث ميت فقط " پدر " و " مادر " و " يك پسر " باشند مال را شش
قسمت مىكنند : پدر ومادر هر كدام يك قسمت وپسر چهار قسمت آن را مىبرد ، واگر