توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٢٤

مجهول المالك

آن معلوم نباشد حكم لقطه را ندارد ، بلكه " مجهول المالك " مىباشد ، پس بايد براي پيدا

كردن صاحب آن جستجو كند وچنانچه از يافتن أو مايوس شد با اجازه حاكم شرع حيوان يا

بهاى آن را صدقه دهد . همچنين است اگر كبوترى كه بال آن بريده شده است وارد منزل

انسان شود ، ولى اگر بال كبوتر بريده نباشد وانسان نداند صاحب دارد يا نه ، مىتواند آن را

به قصد تملك براي خود بردارد ، واگر بداند صاحب دارد بايد آن را به صاحبش برگرداند ،

واگر صاحب آن را نمىشناسد واز پيدا كردن أو مايوس است بايد آن را صدقه دهد .

" مسأله 2915 " اگر در جايى كه عمران وآبادي است حيواني را پيدا كند يكى از

دو صورت را دارد :

الف - اگر حيوان سالم است ودر معرض تلف نباشد ، جايز نيست آن را بگيرد ، واگر

گرفت بايد آن را حفظ كند وعلوفه اش را نيز تأمين كند وحق ندارد از صاحبش عوض آن را

مطالبه نمايد . ودر صورتي كه آن حيوان گوسفند باشد وصاحب آن پيدا نشود ، مىتواند آن

را براي صاحبش نگه دارد ويا اين كه پس از سه روز آن را بفروشد وپول آن را از طرف

صاحبش صدقه دهد ، وچنانچه صاحبش پيدا شود وصدقه را قبول نكند بايد پول آن را به

صاحبش بدهد .

ب - اگر حيوان در اثر مرض يا غير آن در معرض تلف باشد ، جايز است آن را بگيرد

ودر اين صورت واجب است علوفه آن را تأمين كند ، ودر صورتي كه قصد مجان نداشته

باشد مىتواند پس از پيدا شدن صاحبش عوض آن را مطالبه نمايد ، ويا اين كه از شير يا پشم

يا سواري آن استفاده كند واز مخارجش كم كند . واگر حيوان تلف شود ضامن آن نيست ،

مگر اين كه در حفظ آن كوتاهى كرده باشد .

" مسأله 2916 " اگر حيواني را در جايى كه عمران وآبادي نيست - مانند بيابانها

وجنگل ها وكوهها وراه هاى بيابانى - پيدا كند وصاحب آن معلوم نباشد دو صورت دارد :

الف - اگر در آن محل آب وگياه وجود دارد وحيوان از لحاظ جسمي يا قدرت دويدن

مىتواند خود را از درندگان حفظ كند ، جايز نيست آن را بگيرد .

ب - اگر در آن محل آب وگياه وجود ندارد ويا حيوان در معرض خطر باشد - مانند

گوسفند وبچه شتر - جايز است آن را بگيرد وبه مقدار ممكن معرفى كند . وچنانچه از پيدا

كردن صاحبش مايوس شد مىتواند آن را تملك كند ويا اين كه براي صاحبش حفظ نمايد ،

ولى در صورت تملك اگر صاحبش پيدا شود بايد عوض آن را به أو بدهد .

" مسأله 2917 " اگر بچه اى گم شده باشد وولى أو پيدا نشود ويا أو را سر راه

گذاشته باشند ، جايز است بلكه اگر در معرض تلف باشد واجب است انسان أو را بردارد