توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥١١

مسائل قسم ( سوگند )

مسائل احياى زمينهاى موات

" زمين موات " به زمينهايى گفته مىشود كه به دلايلى چون نبود آب ، باتلاق بودن زمين

وريگزار يا سنگلاخ بودن آن قابل كشت وزرع يا ساختمان سازى نبوده ويا به دليل كوچ

كردن اهالى آن به طور كلى متروكه شده است .

زمينهاى موات بر دو قسم است :

الف - " موات بالأصالة " ، وآن زمينى است كه از آغاز تا كنون هيچ گونه عمران

وآبادانى در آن انجام نشده باشد .

ب - " موات بالعرض " ، وآن زمين مواتى است كه در گذشته آباد بوده ولى به هر دليل

ويران ومتروكه شده است .

" مسأله 2856 " زمينهاى موات بالأصالة جزو انفال است واختيار آن در زمان حضور

امام معصوم ( ع ) به دست أو است ، وآن حضرت هرگونه صلاح بداند در آنها تصرف

مىكند واجازه أحيا مىدهد يا به افراد تمليك كرده ويا اجاره مىدهد . ودر زمان غيبت

امام ( ع ) اگر حكومت صالح اسلامى وواجد شرايط برقرار باشد ، اختيار زمينهاى موات

به دست حكومت است ، ودر صورت فقدان حكومت اسلامى يا عدم دخالت آن مسلمانان

مىتوانند آنها را أحيا كنند ، وهر كس كه قسمتى را أحيا كند نسبت به آن سزاوارتر است

وديگران حق مزاحمت أو را ندارند .

" مسأله 2857 " زمينهاى موات بالعرض از جهت شناخت مالك بر دو قسم است :

الف - زمينهايى كه داراى صاحب بوده ولى بر اثر رها كردن واعراض ، ساختمانهاى آن

با گذشت زمان خراب شده وعمران آن از بين رفته باشد ودر حال حاضر بدون صاحب

شمرده شود ، حكم اين زمينها مانند زمينهاى موات بالأصالة است .

ب - زمينهايى كه متروكه شده ولى نه چنان كه از آنها اعراض شده وبدون مالك

به حساب آيد ، بلكه مالك آن مشخص است ويا اين كه موجود است ولى شناخته شده نيست