توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٥٠٩

مسائل نذر وعهد

مسائل قسم ( سوگند )

" مسأله 2851 " " قسم " بر دو نوع است :

الف - آن كه انسان براي اثبات يا نفى چيزى سوگند ياد كند ، مثلا بگويد : " والله چنين

بوده " يا " والله چنين نبوده " . اين گونه قسمها اگر راست باشد كراهت دارد ، واگر دروغ

باشد گناه كبيره است ، ولى كفاره ندارد . واگر براي اين كه خودش يا مسلمان ديگرى را از

شر فرد ظالمي نجات دهد به دروغ سوگند ياد كند اشكال ندارد ، بلكه گاهى واجب

مىشود ، ولى اگر مىتواند توريه كند وتوجه به آن دارد أحوط آن است كه توريه نمايد .

ب - نوع ديگر قسم آن است كه انسان براي انجام يا ترك كارى در آينده سوگند ياد كند ،

وبه اين وسيله انجام يا ترك آن كار را بر خود واجب گرداند ، به عنوان مثال بگويد : " والله

اگر به پدر احترام نكنم به فقير صدقه مىدهم " يا بگويد : " والله اگر سيگار بكشم يك روز

را روزه مىگيرم " . در اين صورت آن عمل بر أو واجب مىشود ، واگر از روى عمد

مخالفت كند بايد كفاره بدهد . وآنچه در مسائل آينده مىآيد مربوط به نوع دوم است .

" مسأله 2852 " قسم صحيح داراى چند شرط است :

1 - كسى كه سوگند ياد مىكند بايد بالغ وعاقل باشد واز روى قصد واختيار قسم

بخورد ، واگر مىخواهد در باره مال خود سوگند ياد كند بايد سفيه يا محجور نباشد ، پس

قسم خوردن كودك ، ديوانه ، سفيه ومحجور - نسبت به مال خود - وكسى كه مجبورش

كرده اند صحيح نيست ، همچنين اگر در حال عصبانى بودن بي قصد يا بي اختيار قسم

بخورد اعتباري ندارد .

2 - كارى كه براي انجام آن سوگند ياد مىكند نبايد حرام يا مكروه باشد ، همچنين كارى

كه براي ترك آن قسم مىخورد نبايد واجب يا مستحب باشد . واگر سوگند ياد كند كه كار

مباحى را بجا آورد بايد ترك آن در نظر مردم بهتر از انجام آن نباشد ، ونيز اگر قسم بخورد

" توريه " آن است كه دروغ را به گونه اى ادا كند كه قابل انطباق بر راست نيز باشد ودر دل حرف راست را قصد نمايد .