توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٨٠
تقسيم مال مشترك
نباشد قرعه لازم نيست .
" مسأله 2134 " هيچ يك از شركا نمىتواند تقسيمى را كه در مال مشترك صورت
گرفته به هم بزند ، ولى اگر ادعا كند كه در انجام تقسيم اشتباهى رخ داده وبتواند اشتباه را
ثابت كند ، تقسيم به هم مىخورد وبايد دوباره صورت پذيرد .
" مسأله 2135 " در صورتي مىتوان مال مشترك را تقسيم كرد كه اجزاى آن از نظر
عرف مردم كاملا شبيه هم باشد ، نظير يك دسته اسكناس ، حبوبات ، پارچه وزمين . واگر
اجزاى آن مثل هم نباشد - نظير حيوانات ، مغازه ، خانه وچيزهاى ساخته شده - عين آن قابل
تقسيم نيست وهنگام تقسيم بايد قيمت آن را معين كنند وسپس سهم هر يك از شريكها به
لحاظ قيمت آن تعيين شود ، ولى اگر همه شركا به گونه اى به تقسيم عين آن راضى باشند
تقسيم آن اشكال ندارد .
" مسأله 2136 " اگر عين مال مشترك قابل تقسيم نباشد وبعضي از شركا خواهان
تقسيم قيمت آن باشند وبعضي از قبول آن خود دارى كنند ، حاكم شرع مىتواند آنها را
به فروش مال وتقسيم قيمت آن مجبور نمايد .
" مسأله 2137 " اگر عين مال مشترك قابل تقسيم باشد ولى يك قسمت آن گرانتر از
قسمت ديگر باشد - مانند دو طبقه از يك منزل كه ميان دو نفر به شركت است - پس از تقسيم
بايد شريكي كه قسمت گرانتر را برداشته نصف مقدار تفاوت را به شريك ديگر برگرداند .
" مسأله 2138 " اگر بعد از تقسيم مال مشترك معلوم شود قسمت مشخصى از آن متعلق
به ديگرى بوده است ، چنانچه آن قسمت فقط در سهم بعضي از شركا باشد ، يا در سهم
همه باشد ولى مقدار آن تفاوت دارد ، تقسيم انجام شده باطل است ، واگر آن قسمت مشخص
در سهم همه شركا باشد ومقدار آن تفاوت نكند ، تقسيم انجام شده صحيح است .
" مسأله 2139 " اگر وارثان پس از تقسيم مال ميت بفهمند ميت بدهكارى داشته
است ، در صورتي كه خود آنها يا شخص ديگرى بدهى أو را به عهده نگيرد تقسيم مال ميت
باطل است ، وبايد ابتدأ بدهى ميت را از مال أو بپردازند وسپس أموال أو را تقسيم نمايند .
" مسأله 2140 " اگر قسمتى از سرمايه شركت به صورت دين باشد وبخواهند
شركت را منحل كنند تقسيم دين صحيح نيست ، واگر فرضا تقسيم كردند ، آنچه از آنها
نقد شود متعلق به همه شركا مىباشد وآنچه تلف شود از همه تلف شده است .
" مسأله 2141 " تقسيم طلبهاى ميت توسط وارثان قبل از دريافت آنها از بدهكاران
صحيح نيست ، بلكه طلبهاى ميت قبل از دريافت همچنان بين ورثه به طور مشاع خواهد بود .