توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٢

مسائل شفعه

مسائل شفعه

مسائل شفعه

هر گاه يكى از دو شريك تمام يا قسمتى از سهم خود را به غير شريك خود بفروشد ،

شريك ديگر حق دارد معامله را به نفع خود برگرداند وقيمت تعيين شده را بپردازد وآن

را تملك نمايد ، اين حق را " حق شفعه " مىگويند .

" مسأله 2091 " حق شفعه فقط در مالي كه مشاع ومشترك باشد ثابت است ، پس اگر

ملكي مشاع بوده ولى تقسيم شده باشد وسپس يكى از آنان سهم خود را بفروشد ، براي

ديگرى حق شفعه ثابت نيست ، چنان كه براي همسايه ملك نيز حق شفعه ثابت نمىباشد .

" مسأله 2092 " حق شفعه منحصر به موردى است كه عين فروخته شده فقط بين

دو نفر مشترك باشد . پس اگر بيش از دو نفر شريك باشند ويكى از آنان سهم خود را

بفروشد ، هيچ كدام از شركا حق شفعه ندارند ، بلكه اگر جز يك نفر بقيه شركا سهم خود

را در يك معامله بفروشند ، ثبوت حق شفعه براي آن يك نفر محل اشكال است .

" مسأله 2093 " حق شفعه در چيزهاى غير منقول كه قابل تقسيم باشند - مانند زمين

وخانه وباغ - قطعي است ، ولى در چيزهاى ديگر محل اشكال است واحتياط در مصالحه

مىباشد . همچنين اين حق در مورد فروش خانه وزمين ومغازه قابل تقسيم قطعي است

، ولى در مورد بخشش به عوض يا صلح آنها محل اشكال است . ودر هبه مجانى

وقرار دادن مهريه حق شفعه ثابت نيست .

" مسأله 2094 " اگر زمين مشترك نباشد ولى راهرو يا آبروى آن مشترك باشد وزمين

با آبرو يا راهرو فروخته شود حق شفعه ثابت است .

" مسأله 2095 " هر گاه خريدار مسلمان باشد شريكي كه مىخواهد از حق شفعه عليه

أو استفاده كند بايد مسلمان باشد ، خواه فروشنده مسلمان باشد يا كافر . پس كافر عليه

مسلمان حق شفعه ندارد ، زيرا حق شفعه نوعي تسلط بر ديگرى است وكافر بر مسلمان

تسلط ندارد . ودر صورتي كه خريدار مسلمان نباشد لازم نيست شريك مسلمان باشد .