توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٥٥

معاملات باطل

ضرر داشته باشد ، خصوصا اگر ضرر آن زياد باشد .

" مسأله 2007 " وزن يا مقدار خونى كه مورد خريد وفروش قرار مىگيرد بايد معلوم

باشد ، ولى در صورتي كه وزن يا مقدار آن را ندانند مىتوانند مصالحه نمايند .

" مسأله 2008 " خريد وفروش هر چيز مست كننده روان حرام وباطل است .

" مسأله 2009 " انسان مىتواند بعضي از اعضاى خود را - مانند كليه - براي پيوند به

ديگرى بفروشد ، به شرط اين كه براي خودش ضرر قابل توجهى نداشته باشد .

مورد دوم - خريد وفروش مالي كه از راه نامشروع به دست آمده است .

" مسأله 2010 " خريد وفروش مالي كه از راه نامشروع به دست آمده - مانند مال

غصبى يا مالي كه از راه دزدى يا قمار ويا به وسيله معامله باطلى به دست آمده - حرام وباطل

است ، وفروشنده بايد پولى را كه گرفته پس بدهد .

" مسأله 2011 " اگر خريدار از أول قصدش اين باشد كه بهاى جنس را ندهد يا از پول

حرام پرداخت كند ، معامله اشكال دارد وتصرف در آن نيز محل اشكال است . واگر از

أول قصدش اين نباشد معامله صحيح است ، ولى بايد مقدارى را كه بدهكار است از مال

حلال بپردازد .

" مسأله 2012 " فروشنده مال غصبى بايد پولى را كه از خريدار گرفته به أو برگرداند ،

ولى اگر مالك معامله را امضا كند صحيح مىشود .

" مسأله 2013 " اگر كسى مالي را غصب كند وبفروشد وپس از فروش صاحب مال

معامله را براي خودش اجازه دهد ، معامله صحيح است ، واحتياط واجب آن است كه

مشترى وصاحب مال در منفعتى كه براي جنس وعوض آن در فاصله عقد واجازه پيدا شده

با يكديگر مصالحه نمايند .

" مسأله 2014 " اگر كسى مالي را غصب كند وبه قصد اين كه پول آن مال خودش باشد

آن را بفروشد ، چنانچه صاحب مال معامله را رد كند معامله باطل است ، واگر براي كسى

هم كه مال را غصب كرده اجازه نمايد صحت معامله محل اشكال است ، ولى اگر براي

خودش اجازه نمايد معامله صحيح است .

مورد سوم - خريد وفروش چيزهايى كه ماليت نداشته وارزش ندارند ، ويا منافع

معمولى آنها فقط كار حرام باشد .

" مسأله 2015 " خريد وفروش چيزهاى بي ارزش - مانند يك پر كاه - ونيز چيزهايى

كه از نظر شرعي خريد وفروش آن ممنوع شده - مانند ابزار لهو ولعب در صورتي كه از

وسائل اختصاصى حرام باشد - حرام وباطل است .