توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٣٤٩

شرايط امر به معروف ونهى از منكر

شرايط امر به معروف ونهى از منكر

از بدان وشصت هزار از خوبان را عذاب مىكنم ، عرض كرد : پروردگارا ! بدان به جاى

خود ، خوبان را چرا ؟ ! پس وحى فرمود : خوبان در برابر أهل معصيت مسامحه كردند

وبه خاطر غضب من غضب نكردند " .

" مسأله 1972 " " معروف " يعنى چيزى كه به حكم شرع يا عقل انجام آن واجب يا

مستحب است ، و " منكر " يعنى چيزى كه به حكم شرع يا عقل انجام آن قبيح وحرام يا

مكروه است ، واز اين نظر فرقى ميان أمور فردى واجتماعى نيست . بنابراين امر

به معروف ونهى از منكر يك وظيفة عمومى است وحكومتها وافراد مردم همه در برابر

يكديگر مسئوليت دارند وبايد به اين وظيفة عمل نمايند .

" مسأله 1973 " امر به معروف ونهى از منكر با شرايطى كه بيان خواهد شد واجب

وترك آن معصيت است ، ودر مستحبات ومكروهات نيز امر ونهى مستحب مىباشد .

" مسأله 1974 " امر به معروف ونهى از منكر واجب كفايى مىباشد ، بنابراين اگر

بعضي از مكلفين به آن اقدام كنند ومقصود حاصل شود ، از ديگران ساقط مىشود . واگر

اقامه معروف وجلوگيرى از منكر بر اجتماع جمعى از مكلفين متوقف باشد ، واجب است

اجتماع نمايند .

" مسأله 1975 " اگر امر ونهى بعضي افراد مؤثر واقع نشود وبرخى ديگر احتمال

دهند امر ونهى آنان اثر بخش است ، بر آنها واجب مىشود .

" مسأله 1976 " هنگام وجوب امر به معروف ونهى از منكر با زبان ، ياد آورى مسائل

شرعي كفايت نمىكند ، بلكه انسان بايد امر ونهى نمايد .

" مسأله 1977 " هدف امر به معروف برپايى واجب ، وهدف نهى از منكر جلوگيرى

از حرام است ، بنابراين در امر به معروف ونهى از منكر قصد قربت معتبر نيست .

شرايط امر به معروف ونهى از منكر :

" مسأله 1978 " كسى كه مىخواهد امر به معروف ونهى از منكر كند بايد " معروف "

را از " منكر " تشخيص دهد ، پس كسى كه معروف ومنكر را نمىشناسد ، حق ندارد بلكه

نمىتواند امر به معروف ونهى از منكر نمايد .

" مسأله 1979 " در واجب بودن امر به معروف ونهى از منكر سه شرط لازم است :

1 - احتمال دهد امر ونهى أو اثر بخش باشد ، پس اگر بداند اثر نمىكند واجب نيست .

2 - بداند يا مطمئن باشد كه گنهكار قصد ادامه يا تكرار گناه را دارد ، پس اگر بداند يا

( 1 ) تهذيب الأحكام ، ج 6 ، ص 180 ، باب " الامر بالمعروف والنهى عن المنكر " ، حديث 21 .