توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٨٨

خمس درآمدهاى تجارى واقتصادى

اضافه بيايد بايد خمس آن را بپردازد ، ولى لازم نيست خمس مهريه خود را بدهد ، هر چند

أحوط است .

" مسأله 1627 " مالي را كه فقير از راه گرفتن خمس به دست آورده اگر از مخارج

ساليانه اش زياد بيايد خمس ندارد ، هر چند خوب است خمس آن را بدهد . ولى آنچه را كه

از راه صدقات مستحبى به دست آورده ، بلكه بنابر احتياط آنچه بابت زكات گرفته واز

مخارج ساليانه اش اضافه آمده است خمس دارد ، واگر از مالي كه به أو داده اند سودى

ببرد ، بايد خمس مقدارى را كه از مخارج ساليانه اش زياد مىآيد بپردازد .

" مسأله 1628 " هر يك از كاسب ، تاجر ، صنعتگر ومانند اينها يك سال پس از شروع

به دست آوردن سود بايد خمس آنچه از مخارج ساليانه شان اضافه آمده بپردازند ، همچنين

كسى كه شغلش كاسبى نيست اگر اتفاقا داد وستدى كند وسودى ببرد ، پس از آن كه يك

سال از سود بردن أو گذشت بايد خمس مقدار اضافه بر مخارج ساليانه را بپردازد .

" مسأله 1629 " درختانى را كه انسان به واسطه ارث مالك شده يا خمس نهال

ومخارج كشت آنها را داده است ، اگر در موقعى كه عرفا زمان قطع آنها فرا رسيده ويا

زودتر قطع كند ، مقدار رشد آنها از در آمد سال قطع محسوب است . پس آنچه در آن سال

صرف مخارج شود خمس ندارد ، ولى بايد خمس آنچه را از مخارج ساليانه زياد آمده

بپردازد .

" مسأله 1630 " اگر به عنوان مثال درختى كه خريده وخمسش را داده يا ارث به أو

رسيده ميوه دهد ، آنچه از مخارج ساليانه زياد بيايد خمس دارد ، واگر درخت رشد كند يا

گوسفند داشتى چاق شود ، رشد درخت يا چاقى گوسفند از در آمد سالى است كه آنها را

مىفروشد يا عرفا وقت فروش آنهاست ، پس لازم نيست هر سال حساب نمايد .

" مسأله 1631 " اگر ملكي را براي افراد معينى - مثلا براي فرزندان خود - وقف

نمايد ، چنانچه آنان در آن ملك زراعت ودرختكارى كنند واز آن سودى به دست آورند واز

مخارج ساليانه شان زياد بيايد بايد خمس آن را بپردازند ، همچنين اگر به صورت ديگرى از

آن ملك سود ببرند - مثلا اجاره آن را بگيرند - بايد خمس مقدارى را كه از مخارج ساليانه

آنان زياد مىآيد بپردازند .

" مسأله 1632 " اگر أجير شود تا كارى را طي چند سال انجام دهد واجرت همه را

يك دفعه دريافت نمايد ، اجرت بر آن سألها تقسيم مىشود ، وآنچه در مقابل كار در سال

أول است در آمد آن سال مىباشد .

" مسأله 1633 " اگر از كافر يا كسى كه به دادن خمس عقيدة ندارد مالي كه نزد أو