توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ٢٨١

راه ثابت شدن أول ماه

خصوصيات اختلاف داشته باشند - مثل آن كه يكى بگويد ماه بلند بوده وديگرى بگويد بلند

نبوده - به گفته آنان ماه ثابت مىشود .

3 - عده اى كه از گفته آنان يقين يا اطمينان پيدا مىشود بگويند ماه را ديده أيم ، همچنين

است هر چيزى كه به واسطه آن يقين يا اطمينان پيدا مىشود .

4 - سى روز از آغاز ماه شعبان بگذرد كه به واسطه آن أول ماه رمضان ثابت مىشود ،

وسى روز از أول ماه رمضان بگذرد كه به واسطه آن أول ماه شوال ( عيد فطر ) ثابت مىشود .

5 - حاكم شرع جامع الشرايط حكم كند كه أول ماه است .

" مسأله 1599 " اگر حاكم شرع جامع الشرايط حكم كند كه أول ماه است ، كسى هم

كه از أو تقليد نمىكند بايد به حكم أو عمل نمايد ، ولى كسى كه مىداند حاكم شرع اشتباه

كرده يا أو را جامع الشرايط نمىداند نمىتواند به حكم أو عمل كند .

" مسأله 1600 " أول ماه با پيشگويى منجمين ثابت نمىشود ، ولى اگر انسان از گفته

آنان يقين يا اطمينان پيدا كند بايد به آن عمل نمايد .

" مسأله 1601 " بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن دليل بر اين كه شب پيش ، شب

أول ماه بوده نيست .

" مسأله 1602 " اگر أول ماه رمضان براي كسى ثابت نشود وروزه نگيرد ، چنانچه دو

مرد عادل بگويند شب پيش ماه را ديده أيم بايد روزه آن روز را قضا كند ، واگر در همان

روز باشد ، بقيه روز هم از كارهايى كه روزه را باطل مىكند بپرهيزد .

" مسأله 1603 " روزى را كه انسان نمىداند " آخر رمضان " است يا " أول شوال " بايد

روزه بگيرد ، ولى اگر پيش از مغرب بفهمد أول شوال بوده يا دو مرد عادل شهادت دهند

بايد افطار نمايد .

" مسأله 1604 " در هواي صاف اگر بيشتر مردم در صدد ديدن ماه بوده اند وبا اين حال

ماه را نديده باشند وفقط دو مرد عادل به آن شهادت دهند - چون در معرض اشتباه مىباشند -

اعتبار شهادت آنان محل اشكال است .

" مسأله 1605 " شهادت دو مرد عادل بايد از روى حس وديدن باشد ، پس اگر از

روى حدس ويا قواعد علمي شهادت دهند اعتباري ندارد .

" مسأله 1606 " اگر در شهري أول ماه ثابت شود براي مردم شهرهاى ديگر فايده

ندارد ، مگر آن كه فاصله آنها كم باشد ، يا انسان بداند كه أفق آنها يكى است ، ويا بداند در آن

( 1 ) حكم روزى را كه انسان نمىداند " أول رمضان " است يا " آخر شعبان " در مسأله " 1443 " بيان شده است .