توضيح المسائل ( فارسي ) — الصفحة ١٩٣

4 - شك كثير الشك ، يعنى كسى كه زياد شك مى كند

2 - شك پس از سلام نماز

" مسأله 1039 " اگر پس از سلام نماز شك كند كه نمازش صحيح بوده يا نه - مثلا

شك كند ركوع را بجا آورده يا نه ، يا بعد از سلام نماز چهار ركعتي شك كند كه چهار

ركعت خوانده يا پنج ركعت - به شك خود اعتنا نكند ، ولى اگر هر دو طرف شك باطل

باشد - مانند آن كه در نماز چهار ركعتي شك كند كه سه ركعت خوانده يا پنج ركعت - نمازش

باطل است .

3 - شك پس از گذشتن وقت نماز

" مسأله 1040 " اگر پس از گذشتن وقت نماز شك كند كه نماز را خوانده يا نه ، يا

گمان كند كه نخوانده ، خواندن آن لازم نيست ، ولى اگر پيش از گذشتن وقت شك كند يا

گمان كند كه نخوانده ، بايد آن نماز را بخواند ، بلكه اگر گمان كند كه خوانده نيز آن را

بجا آورد .

" مسأله 1041 " اگر پس از گذشتن وقت شك كند كه نماز را درست خوانده يا نه ،

به شك خود اعتنا نكند .

4 - شك كثير الشك ، يعنى كسى كه زياد شك مىكند .

" مسأله 1042 " كسى كه بيش از مقدار متعارف شك مىكند وحال أو به گونه اى شده

كه معمولا سه نماز پى در پى بدون شك بر أو نمىگذرد " كثير الشك " است وبايد به شك

خود اعتنا نكند ، ولى اگر زياد شك كردن أو موقت وبه دليل ترس يا پريشانى ويا از روى

خشم باشد كثير الشك شمرده نمىشود .

" مسأله 1043 " اگر كثير الشك در بجا آوردن چيزى شك كند ، چنانچه انجام آن نماز

را باطل نمىكند بايد بنا بگذارد كه آن را بجا آورده است ، مثلا اگر شك كند ركوع كرده يا

نه ، بايد بنا بگذارد كه ركوع كرده است . وچنانچه بجا آوردن آن نماز را باطل مىكند بايد

بنا بگذارد كه آن را انجام نداده است ، مثلا اگر شك كند كه در يك ركعت يك ركوع كرده

يا بيشتر ، چون زياد شدن ركوع نماز را باطل مىكند بايد بنا بگذارد كه بيشتر از يك ركوع

نكرده است .

" مسأله 1044 " كسى كه در يك چيز نماز زياد شك مىكند ، چنانچه أحيانا در

چيزهاى ديگر نماز شك كند بايد در آنها به دستور شك عمل نمايد ، مثلا كسى كه در