مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — الصفحة ٣٩٧

باب شصت و سوّم در آداب فتوى دادن

ثمّ الحكمة ، ثمّ التّقوى ، ثمّ حينئذ ان قدر .

مىفرمايد كه : مفتى را لا بدّ و ناچار است از شناختن چند چيز ، تا تواند فتوى داد :

يكى - شناختن معانى قرآن . خصوص ، شناختن معانى آياتى كه احكام شرع از آنها مستنبط است .

دوم - شناختن حقايق سنن . يعنى : علم داشتن به احاديث پيغمبر و ائمّه عليهم السّلام و راه بردن به ظواهر و بواطن اشارات و تأويلات و صحّت و فساد سندهاى احاديث و روات و آداب آن .

سوم - فرق كردن مسائل اجماعيّه از اختلافيّه و اطَّلاع يافتن بر اصول اجماعيّات و اختلافيّات .

چهارم - ترجيح دادن و قادر بودن بر آن .

پنجم - عدالت يعنى : ملكهء راسخهء داشتن بر اتيان اوامر و اجتناب از منهيّات و عدم اصرار بر صغاير .

ششم - حكمت يعنى : ملازم مروّت و حميّت بودن ، و در كارها ميانه رو بودن و از افراط و تفريط احتراز نمودن .

هفتم - تقوى و پرهيزكارى داشتن و از محرّمات و شبهات اجتناب نمودن .

حاصل آن كه اگر كسى تواند كه موصوف به همهء اين صفات باشد ، فتوى مىتواند داد اگر قادر بر اجراى احكام باشد وگر نه ، نه .