كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٦٠٥
فصل دوم - " فهرست "
آمده است ) ; نام مؤلف در سعد الحسين بن محمد الدامغاني ياد شده است . نام مؤلف در
بروكلمان ذيل 2 / 986 ش 33 " الوجوه والنظائر في القرآن كريم " ونام مؤلف " حسين
بن محمد بن إبراهيم الدامغاني " آمده است . مورد نقل شده در سعد ( از كراسه دهم
وآخر برگ چهارم ) مربوط به دو معناى كلمه ء " الساق " در قرآن است ; اين نقل در صص
253 - 254 عبد العزيز سيد الأهل ، بيروت 1970 ، ذيل عنوان " اصلاح الوجوه
والنظائر في القرآن الكريم " ( كلمه اصلاح را محقق بر آن افزوده ودر نسخه نيامده است )
آمده است . اين كتاب بر أساس آنچه محقق آن را " نسخه ء منحصر به فرد " دانسته
( دار الكتب ، تفسير 824 ) به چاپ رسيده است ; اما حداقل سه نسخه ء ديگر اين تأليف
موجود است : نسخه ء دار الكتب ( تفسير 130 ) ; نسخه ء مكتبة الأوقاف الأئمة در بغداد
( محمد عبد الكريم كاظمي الراضي در چاپ " نزهة الأعين النواظر في علم الوجوه
والنظائر " از ابن جوزي [ بيروت ، 1404 ] صص 52 ، 649 ، بدان اشاره كرده است )
ونسخه ء كتابخانه Chester Beatty ( ش 5206 ) .
عنوان در بروكلمان 1 / 460 با عنوان " الزوائد والنظائر وفوائد البصائر ( في
غريب القرآن ) " ياد شده ومؤلف آن عالم وقاضي حنفي " أبو عبد الله محمد بن علي بن
محمد بن الحسين الدامغاني " ( م 478 ; نك : دائرة المعارف چ 2 متمم مقاله " الدامغاني ،
أبو عبد الله محمد " [ از : Makdisi . G ] ) شناسانده شده است . ظاهرا اين نسبت نادرست
مى باشد ، زيرا چنين تأليفى در منابع دست أول به أو نسبت داده نشده است . بروكلمان به
حاجى خليفه استناد كرده اما نام مؤلف در آنجا " أبو عبد الله الحسين بن محمد بن
إبراهيم " آمده است ( حاجى خليفه 2 / 2001 به نقل از نزهة الأعين ابن الجوزي ; مق :
تحقيق فلوگل 3 / 543 ش 6871 ) . زركلي ( 2 / 254 ) ، كحاله ( 9 / 48 ) ، الراضي ( در
مقدمه بر چاپ نزهة الأعين صص 51 - 52 ) و Gilliot ( 305 . p " , Textes " ) از بروكلمان
پيروى كرده اند . الراضي بجز ارجاع به بروكلمان والمنتظم ( ابن الجوزي ; كه در آنجا
زندگى نامه قاضى بدون ياد از اين تأليف آمده ; نك : 9 / 22 - 24 ) شاهدي براي اتحاد
مؤلف ما با قاضى حنفي بدست نمى دهد . Gilliot مى گويد : " أبو عبد الله الحسين بن محمد
الدامغاني " عنوان كوتاه شده مؤلف است اما أو نشان نمى دهد كه چگونه مى توان اين نام