كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٥٨٧

فصل دوم - " فهرست "

95 / حجر در تبيان 6 / 356 ) ; سعد 149 - 151 = تبيان 2 / 107 - 108

( 180 / بقره ) ; سعد 171 - 173 = تبيان 7 / 456 - 457 ( 55 / نور ) ; سعد = 207

تبيان 9 / 313 ( 1 / فتح ) ; سعد 268 = تبيان 8 / 531 ( 147 / صافات ) ; سعد 277

( اشاره به آية 98 / انعام ) = تبيان 4 / 213 - 214 ; سعد 279 = تبيان 10 / 438

( آخرين صفحه تفسير ) . مورد سعد 287 - 291 و 294 - 296 مشتمل بر موادى از

تبيان درباره سوره‌هاى مكي ومدنى وتقسيم سوره ها به آيات مكي ومدنى است . مورد

اقبال 302 - 303 / 64 نقلي از تفسير طوسي مربوط به آية أول سوره قدر ( تبيان

10 / 385 ) مى باشد ; دو مورد ديگر اقبال اشاره به همان عبارت دارد .

ابن طاووس غالبا تبيان را به عنوان يك تفسير استاندارد شيعي مىشناساند اما

بعضا أو ترديدى در اختلاف نظر با مؤلف به خود راه نمى دهد . مثلا در تفسير آية

28 / كهف ، شيخ طوسي از سه نوع صبر ياد مى كند . سومين اين سه صبر كه مباح وجايز

است مشتمل بر صبر بر اعمالي است كه از نگاه دين ارزش مثبت ومنفى نداشته وجزء

عبادات نيستند ( المباحات التي ليست بطاعات الله ) ( طوسي ، تبيان 7 / 35 نقل شده در

سعد 73 - 74 ) ; ابن طاووس اين انديشه را كه مكلف مى تواند كارهايى را كه از نظر

ديني فاقد ارزش مثبت يا منفى انجام دهد ، رد مى كند . به نظر أو از آنجا كه نعمت‌هاى

خداوند براي انسان دائمي است انسان نيز بايد دائما شكر گزار بوده واين شكر را در

اعمال خويش نشان دهد ( آداب الاعتراف ) . حتى اعمالي كه به ظاهر فاقد هيچ گونه

ارزش مثبت ومنفى است ( مثل خوردن ، لباس پوشيدن وسفر كردن ) بايد به گونه‌اى كه با

شكر گزارى انسان سازگار باشد انجام شود . انديشه " عمل مباح " تنها براي افرادى معنى

دارد كه مكلف نيستند يعنى حيوانات وانسانهايى ( مثل كودكان ) كه وظيفه‌اى براي عمل

به احكام ندارند ( سعد 74 - 75 وبويژه فتح الأبواب 167 - 173 ) .

631 . * + التحفة في الأدعية / عبد الرحمن بن محمد بن علي الحلواني ( يا : الحلواني ) ( م

546 )

ذريعة 3 / 401 ش 1441