كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٥٨٠

فصل دوم - " فهرست "

متاسفانه روشن نكرده كه در كجا وچه زماني آن را يافته است . اين يكى از موارد اندكى

است كه كتابي از كتابخانه ابن طاووس را كسى بعد از وفات أو ديده است ( مق‍ : - ›

كتاب خطب لمولانا أمير المؤمنين ) . حلى ( مختصر صص 173 ، 206 ) مى گويد : ابن

طاووس اين تأليف را از فخار بن معد ( م 630 ) روايت كرده است ; اين مطلب مكمل

اطلاعى است كه در اليقين آمده كه بر أساس آن ، ابن طاووس آن را به علاوة از حسين بن أحمد

السوراوى در جمادى الثاني 607 ، علي بن يحيى الخياط در ربيع الأول 609 واز

أسعد بن عبد القاهر الاصفهاني در صفر 635 ( اليقين 79 - 80 / 279 - 280 ; مق‍ : باب

أول فصل أول ) روايت كرده است . حلى مىافزايد : ابن طاووس در حاشية نسخه خود

مدخل " ابن الجحام " را از نجاشي نوشته است ( مختصر صص 172 - 173 ، 205 -

206 ; در ص 173 بجاى " الكشي " النجاشي بخوانيد ) . ابن طاووس بعدا اين مدخل را

در اليقين درج كرده است ( نك‍ : اليقين 79 / 279 ) .

حلى تعداد مجلدات نسخه ابن جحام را مشخص نمى كند اما قابل توجه است كه

همه قطعات نقل شده توسط أو ، از مجلد دوم اخذ شده است ( اين نقلها از تفسير آيه‌هاى

4 / شعراء ، 82 / نمل ; 85 / قصص ، 21 / سجده ، 81 / زخرف ، 56 / نجم ، 16 / جن

وآية 6 / نازعات اخذ شده است ) . آيا حلى مجلد أول را نيز ديده است ؟ شاهد روشنى بر

آن وجود ندارد ; از يك سو عدم نقلي از آن دليلي قوى بر عدم رؤيت آن است ; اما از

طرف ديگر چنين مناسب به نظر مى رسد كه مدخلى كه از نجاشي آورده در مجلد أول

نوشته شده باشد .

حقيقت هر چه باشد بعد از آن اطلاعى از مجلد أول نسخه ابن طاووس در

دسترس نيست . در برابر ممكن است كه مجلد دوم تا دوران صفوي باقي مانده باشد .

شرف الدين على الحسيني الاسترآبادي النجفي عالم قرن دهم در تفسير خود با نام

" تأويل الآيات الظاهرة في فضائل العترة الطاهرة " بطور وسيعى از تأويل ما نزل نقل

مى كند . نقلهايى كه أو در تفسير خود بر شانزده سوره نخست آورده به توسط سعد

واليقين مى باشد ( نك‍ : باب دوم فصل ششم ) ، اما از شروع تفسير آية 73 / اسراء أو مستقيما

از ابن جحام نقل مى كند كه نشانگر آنست كه نسخه اين بخش را در دست داشته است