كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٥٥٣
فصل دوم - " فهرست "
100 مشتمل بر مكاتبه ميان امام صادق [ ع ] ومحمد وهاررون فرزندان أبو سهل بن
نوبخت منجم است . آنها از امام درباره جواز وعدم جواز اشتغال به علم نجوم سؤال
مى كنند ; پاسخ امام مثبت است به شرط آنكه ناقض توحيد خداوند نباشد . در فرج المهموم
ص 2 امام صادق به بنو نوبخت مى فرمايد : اشتغال به علم نجوم مشروع است . در فرج
المهموم 24 - 25 آمده است كه وضعيت ستاره ها نبوت وإبراهيم [ ع ] را نشان داده
است . مورد فرج المهموم 124 مربوط به علاقة ء محمد بن أبي عمير به علم نجوم است .
586 . * كتاب التجمل / ناشناخته ( قرن چهارم ؟ )
ذريعة 3 / 359 ش 1293 ، 1298
مهج الدعوات 325 ، 359
دلايل مناسبى در دست است كه اين تأليف را جز آنچه دربارهء مورد پيش ياد شده
بدانيم ; أولا : عناوينى كه در فرج المهموم آمده اشاره به موضوعات ويژه‌اى دارد در
حالي كه آنچه در مهج الدعوات آمده مربوط به " شرح حال " است . ; ثانيا : اشخاصى كه
زندگى نامه ء آنان در مهج آمده ظاهرا بعد از تاريخ نسخه‌اى كه در فرج المهموم ياد
كرده ، زندگى مى كرده اند . هر دو نقل مهج الدعوات از مجلد أول مى باشد . مورد مهج
359 از شرح حال " محمد بن أحمد بن خاتم " ( يا : حاتم ؟ ) مى باشد كه محتملا بتوان أو را
يكى از فرزندان أبو نصر أحمد بن حاتم ( م 231 ) ( مق : ابن نديم ص 61 ; صفدى
6 / 295 - 296 ) بدانيم . مورد مهج 325 ( كه احتمالا به توسط مهج در " الجنة " ص
176 = الجنة * برگ 48 - ر نقل شده ) از شرح حال " محمد بن جعفر بن عبد الله بن
يحيى بن خاقان " اخذ شده است . چنانچه محتمل است ، اگر أو نبيره ء يحيى بن خاقان كاتب
متوكل ( مق : دائرة المعارف ج 2 مقاله " ابن خاقان " [ از : Sourdel . D ] باشد ، أو بايد در
أوائل قرن چهارم زيسته باشد ; بنابراين تأليف مورد بحث مى تواند يا " كتاب التجمل "
أحمد بن محمد بن الحسين ابن دؤل ( يا : دول ) القمي ( م 350 ) ( نجاشي صص 89 - 90
ش 223 ; ذريعة 3 / 359 ش 1293 ) باشد يا كتاب التجمل والمروة " از أبو المثنى
محمد بن الحسن بن علي الكوفي باشد كه نجاشي با دو واسطه از أو روايت مى كند