كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٥٤٦

فصل دوم - " فهرست "

574 . * + تفسير القرآن / أبو محمد إسماعيل بن عبد الرحمن بن أبي كريمه السدى ( م

128 )

ذريعة 4 / 276 ش 1275

طرائف 49 / 13 ، 143 / 34 ، 172 / 43 ، 492 - 495 / 152 - 153

درباره مؤلف نك‍ : سزگين 1 / 32 - 33 . حدس سزگين اين است كه احتمالا بتوان تفسير

سدى را بازسازى كرد . ابن طاووس بر اين باور است كه سدى سنى بوده است ( طرائف

172 / 43 ) . در برابر آقا بزرگ أو را از أصحاب امام چهارم ، پنجم وششم [ عليهم السلام ]

دانسته كه دلالت ضمني بر تشيع أو دارد ; نيز نك‍ : قهپائى 1 / 216 ; أعيان 12 / 7 - 17 ،

وارجاعات همانجا . اين تفسير در فهرست منابع مناقب شهرآشوب ( 1 / 12 ) آمده است .

ابن طاووس تفسير سدى را از آيات 51 و 53 / مائده وآيات 47 - 50 / نور

وآيات 53 - 54 و 57 / احزاب وآية 41 / زخرف نقل مى كند . اولين مورد نقل شده

( طرائف 49 / 13 ) در تفسير طبري ( جامع 6 / 288 ) از سدى نقل شده است . موادى كه

ابن طاووس از تفسير سدى بر آية 41 زخرف نقل مى كند از آنچه طبري ( جامع

25 / 76 ) از سدى درباره همان آية نقل مى كند متفاوت است . در طرائف 172 / 43

آيه‌اى نقل نشده است . طولانى ترين نقل از سدى در طرائف ، در طبري نيامده است . اينها

عبارتند از : طرائف 492 - 493 / 152 - 153 ( آيات 53 - 54 ، 57 / احزاب ) ;

طرائف 493 - 494 / 153 ( آيات 47 - 50 / نور ) وطرائف 494 - 495 / 153

( آيات 51 و 53 / مائده ) .

اين مواد مشتمل بر روايتي است كه بشدت از عثمان انتقاد مى كند . اين بايد بررسى

شود كه آيا طبري وابن طاووس از يك تحرير از تفسير سدى استفاده كرده اند يا نه

واينكه طبري از قطعاتى كه بدان تمايل نداشته ( مثل مواردى كه عليه عثمان بود ) آنها را

انداخته است يا اينكه تحريري ديگر ( كه تمايل شيعي داشته ؟ ) از سدى جداى از آنچه

طبري از آن استفاده كرده وجود داشته كه ابن طاووس وديگر مؤلفان شيعي از آن نقل

كرده اند .