كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٥٢٦

فصل دوم - " فهرست "

دعوة الكواكب " اشاره كرده است . محمد صالح الزركان در كتاب خود دربارهء رازي

( فخر الدين الرازي وآراءه الكلامية والفلسفية ، بيروت 1383 صص 133 - 134 )

دليل قانع كننده‌اى آورده كه ابن طاووس به كتاب " السر المكتوم " اشاره كرده است .

كلمه " ملخص " در آغاز اين تأليف در چاپى كه الزركان بدان اشاره كرده ( نه چاپ

بي تاريخ قاهره ) آمده است وحدس زركان اين است كه ابن طاووس تأليف رازي را

ملخص ناميده زيرا نسخه‌اى كه در دست أو بوده فاقد عنوان بوده است . توصيف ابن

طاووس از اين تأليف تقريبا همان عبارتى است كه از جمله آغازين كتاب السر المكتوم

( چاپ قاهره ( بي تا ) ص 2 ) اخذ شده است . ابن طاووس خاطر نشان مى كند كه رازي اين

كتاب را براي خوارزم شاه ( يعنى علاء الدين تكش حكومت از 567 - 596 ) ; مق‍ :

110 - 107 . pp . 1967 , Edinburgh , The Islamic Dynasties , Bosworth تأليف كرده

است . اين جزئيات در چاپ قاهره " السر " كه تنها همين چاپ در دسترس من بوده

نيامده است . ( نسخه ء كتابخانه دانشگاه پرينستون [ L shelf number 168 ] Garrett 933

فاقد آغاز بوده وطبعا نمى توانست براي جملات آغازين مورد استفاده قرار گيرد . )

حدس Matar ( ص 416 ) مبنى بر اينكه تأليف مورد بحث " كتاب الملخص في الحكمة "

رازي است نادرست مى باشد .

ابن طاووس كه نسخه‌اى در حدود سى كراسه با خط رازي در اختيار داشته

مى گويد : رازي در وقت وفات آن را به صورت مسوده باقي گذاشته است . شايد ابن

طاووس چنين مىانديشيده كه مسوده‌اى كه در دست أو بوده تنها نسخه ء از تأليف بوده

ورازي نتوانسته از آن مبيضه‌اى آماده سازد . اين نظر را نمى توان به آسانى با اين حقيقت

جمع كرد كه رازي در سه تأليف خود ، خواننده را به السر المكتوم ارجاع مى دهد . ( براي

جزئيات بيشتر نك‍ : الزركان ص 110 ) .

550 . * * كتاب الصيام ( يا : الصوم ) / أبو الحسن علي بن الحسن بن علي بن فضال

( زندگى در أواخر قرن سوم )

ذريعة 15 / 102 ش 679