كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٥٢٤

فصل دوم - " فهرست "

است كه در خود حديث آمده است . احاديثى كه همان كلمه در آن تكرار شده با همان

رمز آورده واين كلمات رمزى به ترتيب حروف الفبا نيست . در مسند الشهاب ، أسانيد

افزوده شده اما تنظيم اصلى به همان صورت باقي مانده است . كتاب الشهاب

ومسند الشهاب هر كدام چند بار چاپ شده اند . كتاب مسند الشهاب ، أخيرا به توسط

" حمدى عبد المجيد السلفي " ( در دو جلد ، بيروت 1405 ) به چاپ رسيده است . شكل

كامل كلمه قصار " الرفيق قبل الطريق " ( الأمان 40 / 53 ) در السلفي 1 / 412 ش 709

آمده است ( التمسوا الجار قبل الدار والرفيق قبل الطريق ) . ابن طاووس در سعد ، كتاب

الشهاب را به عنوان تأليفى از يك مؤلف سنى كه داراى سخنى دربارهء رجعت حضرت

عيسى [ ع ] است توصيف مى كند . اين مطلب احتمالا اشاره به حديث نبوي است كه با اين

كلمات پايان مى يابد : . . . ولا مهدى الا عيسى بن مريم ( القضاعي تحقيق : السلفي 2 / 69 ;

أبو الوفاء مصطفى المراغي ، اللباب في شرح الشهاب ، قاهره 1390 ص 157 ) .

كتاب الشهاب در ميان شيعه وسنى شيوع وشهرت يافت وشروح سنى وشيعي هر

دو بر آن نگاشته شد ( مق‍ : مستدرك چ سنگى 3 / 367 - 368 ) . يك شرح ناشناخته

فارسي ( شيعي ؟ ) كه در 690 تأليف شده وداراى عنوان فارسي " شرح فارسي شهاب

الاخبار " مى باشد ، توسط جلال الدين الحسيني الأرموي محدث ( تهران 1983 ) به چاپ

رسيده است .

فردوس ديلمى نيز داراى حكم نبوي است وديلمى خود را مديون قضاعى

مى داند اما محتواى آن داراى نظم كاملا متفاوتى است زيرا فردوس به ترتيب الفباى

اولين كلمه ( البتة نه حرف ) متن است . تفاوتهاى ديگرى نيز در ميان اين دو تأليف وجود

دارد : در فردوس بر خلاف شهاب ، نام صحابي كه آن حكمت را روايت كرده آمده

( گر چه نه همه سند ) ; به علاوة ، آن داراى حكمتهاى زيادترى است ( بيش از نه هزار در

برابر هزار ودويست حكمت شهاب ) . أبو منصور شهردار بن شيرويه ( م 558 ) سند را

بطور كامل با حفظ ترتيب كلمات در " مسند الفردوس " آورده ; در اين كار أو از قضاعى

در مسند الشهاب پيروى كرده است .