كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٨

فصل دوم - " فهرست "

است كه كمال شهر رمضان ولمح البرهان دو عنوان يك كتاب هستند . احتمالا أو در اين

اظهار نظر محق باشد اما اندك ترديدى باقي مى ماند زيرا وقتي ابن طاووس در اقبال

243 / 13 به " كمال " ارجاع مى دهد نمى گويد كه أو پيش از آن در اين تأليف از آن نقل

كرده گر چه وى پيش از آن از لمح البرهان نقل كرده است ( اقبال 231 - 232 / 5 - 6 ) .

در اقبال 231 / 5 از قول مفيد آمده است كه كتاب را در 363 نوشته است ; به

گفته ء ابن طاووس مفيد در " لمح " از موضع ابن قولويه وديگران كه ماه رمضان هميشه

سى روز است دفاع كرده است . بعدها مفيد موضع خود را عوض كرده ودر " مصابيح

النور " با محمد بن أحمد بن داود القمي موافقت كرد كه ماه رمضان با رؤيت هلال آغاز

مى شود ومى تواند بيست ونه يا سى روز باشد ( نك‍ : اقبال 232 / 6 ) .

متن نقل شده در اقبال 243 / 13 تصحيف شده است . بجاى نام مؤلف ، كلمه

" الفئتين " آمده ودر حاشية آمده كه " كذا في النسخ " . اما هويت أو را مى توان از روى

فلاح اثبات كرد ; در آن جا همان قطعه‌اى كه در اقبال 243 / 13 آمده نقل شده است . در

اين نقل ، مفيد از محمد بن سنان ( م 220 ; مق‍ : index , Strothmann ) به بزرگى ياد

مى كند . مامقانى كه اين قطعه را نقل كرده ( تنقيح ش 10820 ) به اين تأليف با عنوان

" كمال شهر رمضان ونقصانه " اشاره مى كند . نيز نك‍ : McDermott ص 36 ، ش 106 ( به

نقل از ذريعة تنها از " لمح البرهان " ياد شده است ) .

253 . كتاب ( كمال ) ( يا : كامل ) الزيارات ( يا : الزيارة ) / أبو القاسم جعفر بن محمد بن

جعفر ابن قولويه ( م 368 يا 369 ) .

ذريعة 17 / 255 ش 139

اقبال 206 / 701

مصباح الزائر * 293 - 297 ، 394 - 396

درباره مؤلف نك‍ : سزگين 1 / 544 ; نام وى در اقبال تنها أبو القاسم آمده ونام كامل وى

در حاشية اقبال 1 ( ونيز در مصباح الزائر * ) ياد شده است . عنوان كتاب در اقبال " كتاب

الزيارات " ( همانطور كه در نجاشي ) ودر مصباح الزائر * " كمال الزيارات " آمده است .