كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٩

فصل دوم - " فهرست "

اين عنوان در فرج المهموم * برگ 85 - پ آمده است ; مق‍ : Matar ص 376 . عنوان

مذكور را به صورت زير مى توان ترجمه كرد : " جواب‌هاى آماده به اشتباهات زيج

عبد الله بن أحمد بن الحسن " ; عنوان در فرج المهموم 128 ( احتمالا به اشتباه ) " في علاج

عبد الله بن أحمد بن الحسن " آمده است . اين سبب شده ( به اشتباه ؟ ) كه سزگين تأليف

هاشمي را با اين عبارت توصيف كند : " يك رساله اخترشناسى كه أو در آن درباره

معالجه طبي شخصي با نام عبد الله بن أحمد بن الحسن پيشگوئيهاى دارد ( سزگين

7 / 167 ) . مؤلف ( كه ابن طاووس أو را به عنوان يك عباسى توصيف مى كند )

رياضى دان ومنجم بوده است ( سزگين 5 / 305 ; 6 / 204 - 205 ) . أو " تعليل زيج

الخوارزمي " ( درباره اشتباهات زيج خوارزمي ) را نيز نوشته است ( سزگين 6 / 204 ) .

ظاهرا " جوابات الحاضرة " نيز از همين نوع بوده است . احتمالا عبد الله بن أحمد بن

الحسن را بايد با أبو القاسم عبد الله ( يا : عبيد الله ) بن الحسن معروف به غلام زحل ( م

376 ) ( مق‍ : 333 . Ullmann p ; سزگين 7 / 168 ) يكى دانست گر چه همه آثار منسوب

به " غلام زحل " درباره علم نجوم ( astrology ) هستند نه علم هيئت ( astronomy ) .

237 . * * ؟ - كتاب الجواهر / إبراهيم بن إسحاق الصولي

ذريعة 5 / 256 ش 1222

اقبال 399 / 170

ابن طاووس اين كتاب را به عنوان آخرين كتاب در يك مجموعه ياد مى كند كه دويست

سال قدمت داشته ونخستين كتاب آن " أدب الكتاب " صولي است . هيچ يك از نام

وعنوان كتاب ، در منابع شرح حال نيامده است . آقا بزرگ موقتا اين تأليف را با

" جواهر الاسرار " إبراهيم بن إسحاق الأحمري ( زندگى در قرن سوم ) يكى مى داند ( مق‍ :

ذريعة 5 / 261 ش 1254 ; أعيان 5 / 94 96 ) .

238 . + - جوامع علم ( يا : علوم ) النجوم وأصول الحركات السماوية / أبو العباس أحمد بن

محمد بن كثير الفرقانى ( زندگى در أواسط قرن سوم )