كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٥

فصل دوم - " فهرست "

نديم ص 337 ( در فرج المهموم وفرج المهموم * برگ 88 - ر نام وى ابن قره آمده ) ;

در فرج المهموم ص 146 از ( جابر بن حيان ) ياد شده = ابن نديم صص 420 - 423 ;

فرج المهموم صص 157 - 158 از ( أبو معشر جعفر بن محمد البلخي ) ياد شده = ابن

نديم صص 335 - 336 ; در فرج المهموم 203 از ( ثابت بن قرة ) ياد شده = ابن نديم

ص 331 ; در فرج المهموم ص 207 از به مطلبي از ابن نديم صص 303 - 304 اشاره

مى كند ; در اليقين از ( أبو إسحاق إبراهيم بن محمد الثقفي الاصفهاني ) ياد مى كند = ابن

نديم ص 279 . در برخى موارد ابن طاووس نمى گويد به كدام بخش ابن نديم اشاره

مى كند ومحلى كه بدان ارجاع داده جزء چهارم است ( اقبال ، فرج المهموم ص 132 ،

157 - 158 ، اليقين ) . اين مواد در فن أول ودوم مقاله هفتم ، تحقيق تجدد آمده است .

نقلي كه در اليقين آمده ، بدين جهت از نقلهاى ديگر متفاوت است كه ابتداى آن

در متن موجود ابن نديم آمده وبقيه آن نقل به معناى ترجمه ء ثقفي از رجال نجاشي

است . به احتمال تبديل يك مرتبه‌اى عبارت از نقل از ابن نديم به نقل از نجاشي نشانگر

مطلبي سقط شده از اليقين است . اين احتمال با اين مطلب تأييد مى شود كه ابن طاووس به

كتاب نجاشي با عنوان " فهرست " اشاره مى كند .

145 . * * + الفهرست / جابر بن حيان ( زندگى در نيمه ء دوم قرن دوم )

ذريعة 16 / 382 ش 1775

فرج المهموم 146

دربارهء جابر وتأليفات وى نك‍ : سزگين 3 / 211 - 223 ( طب ) ; 4 / 132 - 269

( كيميا ) ; 330 - 331 ( گياه شناسى ) ; 5 / 219 - 225 ( رياضيات ) ; 6 / 129 - 134

( علم نجوم ) ; 7 / 108 - 110 ( اختر شناسى ) ; أعيان 15 / 115 - 141 ; دائرة المعارف

چ 2 مقاله " جابر بن حيان " ( از : [ Plessner . M ] - Kraus . P ) به گفته ابن نديم ( ص 421 )

جابر دو فهرست از تأليفات خود را نوشت ( هيچكدام باقي نمانده است ) يكى به نام

" الكبير " مشتمل بر تمام رسائل أو ، وديگرى " الصغير " مشتمل بر تأليفات أو راجع به

كيميا . نك‍ : بحث درباره وى در : Kraus . P ، جابر بن حيان ، قاهره 3 - 1942 ، 1 / 19