كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٠

فصل دوم - " فهرست "

139 . + الفائق في الأصول / ركن الدين محمود بن عبد الله ( يا : عبيد الله يا محمد ) بن أحمد

ابن الملاحمى الخوارزمي ( م 636 )

فرج المهموم 214

طرائف 104 - 105 / 25 - 26 ، 256 / 71 ، 313 / 89 ، 326 - 327 / 94 -

95 ، 344 / 98 ، 355 / 102 ، 500 - 501 / 156

دربارهء ابن الملاحمى كه در بيشتر عقايدش پيرو متكلم بصرى أبو الحسين بصرى ( م

436 ) بوده ، نك‍ : مقدمه McDermott . J . M و Madelung . W بر تصحيح بخش باقي

مانده كتاب ملاحمى با عنوان " كتاب المعتمد في أصول الدين " ، لندن 1991 صص 3 -

5 . همانگونه كه در مقدمه آمده ، نام پدر ابن الملاحمى چندان مشخص نيست كه

كداميك از عبد الله ، عبيد الله ومحمد است . تحقيقى از كتاب الفائق توسط مادلونگ

ومكدر موت در دست انتشار است . من از Schmidtke . Dr براي اطلاعاتى كه دربارهء نشر

اين كتابها واز أستاذ مادلونگ بدليل فرستادن فتوكپى صفحات مقدمه بر تحقيق

كتاب المعتمد متشكرم .

ابن طاووس كه نام پدر مؤلف را محمد بن عبد الله بن أحمد الخوارزمي ياد كرده ،

أو را به عنوان يك سنى ( طرائف 326 / 94 ) ويك معتزلي مبرز ( فرج المهموم ،

طرائف 355 / 102 ) ومدافع اخترشناسى ( فرج المهموم ) ياد مى كند . أو مىنويسد كه

پدر بزرگ وى ورام براي فائق ( كه عنوان كامل آن در طرائف ص 104 / 25 ،

256 / 71 ياد شده ) ارزش زيادى قائل بوده است ( فرج المهموم 214 ) . ابن طاووس از

يك نسخه عتيق كه خط مؤلف در آخر آن بوده ، استفاده كرده است ( فرج المهموم ) .

موارد نقل شده در طرائف مشتمل بر حمله ابن الملاحمى بر معتقدان به جبر است .

همانگونه كه ابن طاووس خاطر نشان كرده ، موارد نقل شده در فرج المهموم وطرائف

صص 104 - 105 / 25 - 26 ، 500 - 501 / 156 ازبابى متعلق به معجزات رسول

خدا [ ص ] گرفته شده است . در نسخه فايق در صنعا ( الجامع الكبير ، كلام 53 ) نقلهايى كه

در طرائف آمده بدين شرح است : فرج المهموم 214 = برگ 174 - پ ، طرائف 104 -

105 = برگ 173 - ر - پ ; طرائف 256 = برگ 166 - ر ; طرائف 313 = برگ 250 -