كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٢٥٥

فصل دوم - " فهرست "

دست هاشم بحراني بوده وظاهرا بلا واسطه از آن نقل مى كند ( نك‍ : معاجز ص 260 ) .

* * * + - فضائل الصحابة / عبد العزيز العكبري ( زندگى در قرن چهارم ؟ )

طرائف 179 / [ ند 45 ]

هويت مؤلف نامشخص است ، البتة تمايل به اين مطلب هست كه أو را يا أبو بكر

عبد العزيز بن جعفر الحنبلي معروف به غلام الخلال ( نك‍ : ابن أبي يعلى 2 / 119 - 127 ;

تاريخ بغداد 10 / 459 - 460 ) ويا : ابن بطة العكبري ( م 387 ) ( نك‍ - › كتاب الإبانة )

بدانيم . گويا أولى به عكبرى معروف نبوده ونام ابن بطه ، عبيد الله است وكتابي با عنوان

فضائل الصحابة به هيچكدام نسبت داده نشده است . اين تأليف در طرائف به توسط

" كشف المخفي " ابن بطريق ياد شده ودر آنجا گفته شده كه داراى هفت روايت دربارهء

حضرت مهدى [ ع ] است . به گفته ء ابن بطريق همه ء روايات آن از مسند أحمد بن حنبل گرفته

شده است .

* * + - فضائل الصحابة / محمد بن الصباح الزعفراني

طرائف 81 / 20

نام كتاب در طرائف ، الفضائل آمده است . عنوان كامل آن در مناقب ابن شهرآشوب

( 1 / 10 ، 297 ، 3 / 107 ) آمده است . آنجا كه نجاشي ( ص 365 ش 985 ) كتاب

محمد بن صباح را ذكر مى كند محتملا اشاره به زعفرانى باشد . اين شخص ( محمد بن

صباح ) از أصحاب امام كاظم [ ع ] بوده است ( طوسي ، رجال ص 360 ، ش 29 ) . هويت

مؤلف نامشخص است ; شايد أو پدر أبو علي الحسن بن محمد بن الصباح الزعفراني ( م

260 ) شاگرد شافعي بوده است ( درباره أو نك‍ : سبكى 1 / 250 - 251 ; تهذيب

2 / 318 - 319 ; سزگين 1 / 491 - 492 ) ; اما چون ابن طاووس مؤلف فضائل را سنى

ياد مى كند به احتمال مقصودش همين شاگرد ( شافعي ) است ( با فرض اينكه " الحسن بن "

از طرائف 81 / 20 افتاده است ) . اين مسأله با اين حقيقت پيچيده تر مى شود كه شرح

حال نويسان عناوين تأليفات الحسن زعفراني را ياد نمى كنند ( مق‍ : سزگين 1 / 492 ) .