كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٢٤١

فصل دوم - " فهرست "

113 . * [ ديوان ] / أبو القاسم علي بن الحسين بن موسى الشريف المرتضى ( م 436 )

ذريعة 9 [ جزء سوم ] / 735 ش 5050

لهوف 4 / 3 - 4

ابن طاووس چند بيت شعر ( دربارهء حادثه كربلا ) از آن گرفته بدون آنكه به ديوان اشاره

كند ، شايد از حافظه نقل كرده باشد . علاوة بر آن تعدادى از اشعار ، گويا از همان مرثيه در

مناقب ابن شهرآشوب ( 3 / 235 - 236 ) وجود دارد . اين اشعار در ديوان شريف

مرتضى تحقيق رشيد الصفار ، قاهره 1378 ، نيامده است . ابن طاووس به ندرت از

ديوانها در آثار باقي مانده‌اش ياد مى كند .

114 . * * كتاب ديوان النسب / أبو القاسم علي بن الحسن بن محمد بن علي المرتضى

( زندگى در أوائل قرن هفتم )

ذريعة 9 [ جزء چهارم ] / 1184 ش 6743

كشف المحجة 132

فرج المهموم 22 ، 35 ، 52 ، 149

گر چه ابن طاووس در كشف المحجة نام مؤلف را نياورده ، در فرج المهموم از أو با

عنوان علي بن مرتضى ( فرج المهموم 22 ، 35 ) ياد كرده وبدرستى أو را از اعقاب

الشريف المرتضى مىشناساند ( فرج المهموم 52 ، مق‍ : Matar ص 363 ونيز نك‍ : ابن

عنبه ، عمدة الطالب صص 169 - 170 = چاپ نجف صص 206 - 207 ) . أفندي

( رياض 4 / 263 ) عنوان اين تأليف را ياد آورد شده اما اظهار مى كند كه درباره آن چيزى

نمى داند .

به واقع ، ديوان النسب سرگذشتى غير عادى داشته است . بر أساس داستانى كه ابن

زهره ( غاية الاختصار صص 74 - 76 ) از أبو القاسم علي بن أحمد العبيدلى شنيده ، اين

تأليف داراى مطاعن زيادى درباره طالبي ها وعباسى ها بوده است . زماني كه مؤلف

بيمار شد ، بر نسخه خود چنين نوشت : اين تأليف مشتمل بر أموري است كه أو در آنها

تحقيق نكرده واز رواى موثقي نشنيده است . اگر بهبود يابد آن را تنقيح كرده وصرفا