كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ٢١٤

فصل دوم - " فهرست "

78 . * * ؟ كتاب أوائل الاشتباه / ناشناخته

طرائف 503 / [ ند 157 ]

احتمالا اين تأليف مربوط به همان موضوع أوائل است . در اين نقل ( در طرائف *

وطرائف * * نيامده اما در طرائف وترجمه فارسي آن ص 242 ) آمده است كه معاوية

اولين كسى بوده كه سعى ميان صفا ومروه را بر مركب انجام داده است ; واولين كسى

بوده است كه اعلام كرده آوازه خوانى وخوردن نبيذ حلال مى باشد ، ونيز اولين كسى

بود كه خاك ( طين ) خورده است وخوردن آن را حلال دانسته است . همچنين وى متهم

شده كه با كندن چاهى به قصد آنكه عايشه در آن افتد ، سبب مرگ أو شده است .

79 . * أوائل المقالات / محمد بن محمد الشيخ المفيد ( م 413 )

ذريعة 2 / 472 ش 1844

فرج المهموم 37 - 38 ، 74

در باره ء اين تأليف نك‍ : دائرة المعارف ايرانيكا ، مقاله " أوائل المقالات " [ از :

McDermott . J . M ] . به گفته ء آقابزرگ ( ذريعة 21 / 388 ش 5593 ) ، مفيد كتابي با

عنوان " كتاب المقالات " نگاشته كه غير از أوائل المقالات مى باشد ( مكدرموت متذكر

آن نشده است ) ; در نگاه نخست به نظر مى رسد كه ابن طاووس از اين تأليف در

فرج المهموم ص 37 - 38 نقل كرده است ، أو منبع خود را " كتاب المقالات " ذكر

مى كند . اما در فرج المهموم ص 74 به نقلي اشاره مى كند كه پيش از آن آورده ومربوط

به أوائل المقالات بوده است . فضل الله زنجاني از كتاب فرج المهموم ، اين نقل را به عنوان

ضميمه آورده است ( صص 117 - 119 افست در 1403 ، بيروت صص 164 -

165 ) ; زنجاني اظهار مى دارد كه آن را در نسخه‌هاى موجود أوائل نيافته است . سه قرن

پيش ، مجلسي در وضعيت مشابهى قرار داشته است ; أو مى گويد : ( در نقل از فرج المهموم

در بحار 58 / 278 - 279 ) نتوانسته آن را در نسخه‌هاى قابل دسترس بيابد موارد

ديگرى كه أوائل المقالات را به عنوان " المقالات " ( يا كتاب المقالات ) معرفى كرده نك‍ :

الحلى ، محتضر صص 1 - 2 ( = أوائل صص 46 - 47 ) ; بحار الأنوار 26 / 84 - 85 ( =