كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ١٨٥

فصل دوم - " فهرست "

( عبد الله بن ) المطلب يا محمد بن عبد المطلب ياد كرده است . نجاشي ( متولد 372 ) كه

بي واسطه وبا واسطه از شيباني نقل كرده ، أو را به تخليط در أواخر عمر متهم كرده است .

اگر آنچه را نجاشي در باره ء عناوين بعضي از تأليفات وى آورده مبناى قضاوت قرار

دهيم ، ظاهرا زماني شيباني مرام زيدي را پذيرفته است . اما روشن نيست كه نجاشي به اين

دليل وى را متهم كرده باشد . در كتابهاى غير شيعي ، شيباني به جعل حديث به نفع رافضه

متهم شده است ( تاريخ بغداد 5 / 467 ) .

نجاشي از كتاب امالي ياد نكرده ، اما از كتاب الدعاء وى ياد كرده كه محتملا

همين كتاب باشد . ابن شهرآشوب در مناقب ( 3 / 176 ، 276 ) از امالي نقل كرده است .

همچنين كفعمي زايد در البلد ( ص 502 ) در فهرست منابع از آن ياد كرده است . اين

كتاب محتملا در دست هاشم البحراني ( م 1107 ) قرار داشته ووى از آن در كتاب

" مدينة المعاجز " ( تهران 1300 ص 273 ) نقل كرده است . عنوان كتاب تنها در كتاب

اقبال ص 250 / 18 ومهج 139 آمده است . هر دو مورد از جزء سوم كتاب گرفته

شده ; در ساير موارد ، ابن طاووس اين تعبير را به كار مى برد " روينا باسنادنا إلى الشيباني " يا

" حث أبو المفضل محمد بن عبد الله " ; اين حتمال وجود دارد كه در اين موارد نيز أو از

همان " امالي " نقل مى كند . بيشتر موارد نقل شده يا مشتمل برادعيه هستند ( مث‍ : نك‍ : اقبال

250 - 251 / 18 ، 257 - 258 / 22 - 23 . دعاهايى براي هلال ماه رمضان ; اقبال

481 - 484 / 267 - 270 ، دعاى امام على [ ع ] براي ختم قرآن ; مهج الدعوات 139 -

141 ، دعايى كه پيامبر [ ص ] به حضرت فاطمه [ س ] تعليم داد ; مهج الدعوات 143 ،

دعايى كه امام حسن [ ع ] در وقت رفتن به ملاقاة معاوية خواند . ) يا كيفيت خواندن دعا

وادعيه ويژه را بيان مى كنند . موارد ديگر نيز در باره همين موضع است نظير آنچه در

اقبال ص 238 / 10 ، 424 / 195 ، 441 / 212 فضيلت زيارة قبر امام حسين [ ع ] را

مورد بحث قرار مى دهد .

31 . * الأمالي / أبو جعفر محمد بن الحسن الطوسي ( م 460 )

ذريعة 2 / 313 ش 1248