كتابخانه ابن طاووس ( فارسي ) — الصفحة ١٠١
فصل دوم - فهرست آثار
ديگر مى تواند اين باشد كه ابن طاووس نام مستعار را به عنوان يك وسيله ء أدبي براي
افزودن بر جذابيت كتاب استفاده كرده باشد . اين بايد جالب باشد كه يك ذمي در
مناظرات ميان مسلمين چه چيز براي گفتن دارد . ) احمد برادر ابن طاووس در " بناء المقالة
الفاطمية " ( ص 173 ) كه اندكى قبل يا بعد از وفات ابن طاووس نوشته شده ( ظاهرا بدليل
احترام به خواهش قبلي ابن طاووس ) ، در وقت نقل از آن ، مؤلف را نمىشناساند ( متن
نقل شده در طرائف 104 / 25 آمده است ) .
يك تاريخ احتمالي در باره ء آغاز تأليف طرائف ، ذي قعده سال 633 مى باشد .
ابن طاووس در آن ماه ، در بغداد اجازه‌اى از ابن النجار براي روايت الجمع
بين الصحيحين الحميدي كتابي كه مرتب از آن در طرائف نقل شده دريافت كرده
است . در إجازات ، به طرائف به عنوان كتابي كه مشتمل بر دو جلد است اشاره مى كند .
اين تقسيم در طرائف 2 نيامده اما در طرائف 1 ونسخه‌هايى كه مورد استفاده قرار
گرفته ، آمده است .
دامنه ء مخالفتي كه طرائف در حلقه‌هاى سنى بوجود آورد از نقلي كه دربارهء
محمد بن أبي بكر بن أبي القاسم الهمداني الدمشقي ( م 16 صفر 721 ) عالم سنى كه به
تشيع امامي گرويد مى توان معين كرد . وى نسخه‌اى از طرائف را آماده كرد كه نام مؤلف
در آن عبد الحميد ( كذا في الأصل ) بن داود المضري ( اگر مصرى را كه در آنجا آمده
چنين بخوانيم ) آمده بود . زماني كه اين نسخه در دمشق كشف شد ( در سال 750 ) آن را
تأليف خود محمد بن أبي بكر پنداشتند وچون دربارهء آن حكم كردند كه داراى مطالبى
در دفاع از دين يهود وأديان ديگر وحمله بر ضد اسلام است ، آن را نزد قاضى تقى الدين
سبكى بردند وگفته شده كه أو كتاب را پاره كرده ( قطعه في الليل وغسله بالماء ) وبه آب
شست . از شستن كتاب مى توان حدس زد كه كتاب از چرم بوده وتقطيع آن مى تواند به
معناى جدا كردن أوراق آن باشد ( نك : ابن حجر عسقلاني : الدرر الكامنة في أعيان المائة
الثامنة ، تحقيق محمد سيد جاد الحق ، قاهره 1385 - 7 ، ج 4 صص 30 - 31 ، نيز مق : ابن
كثير ج 14 صص 100 - 101 ، شذرات ج 6 صص 55 - 56 ، حقايق صص 180 -
181 ) .