صراط النجاة ( فارسي ) — الصفحة ٣١٨

[ مسائل حدود و ديات ]

شتر [ 1 ] ، يا دويست گاو كه اسم گاو بر او صادق باشد ، يا دويست حلَّه كه هر حلَّه دو پارچه يمنى است ، يا هزار مثقال شرعى طلاى خالص ، يا هزار گوسفند كه اسم گوسفند بر او صادق باشد ، يا ده هزار درهم كه هر درهمى دوازده نخود و نيم و يك عشر نخود نقره است .

مسأله 1361 - ديهء يهودى و مجوسى [ 2 ] كه جزيه مىدهند ، هشتصد درهم است .

مسأله 1362 - اما هر گاه كسى شخصى را به مهمانى طلبد

و بعد او را از خانه بيرون كند با شرايطش تا آن شخص به منزل خود نرسيده تلف شود ، ضامن است [ 3 ] ميزبان - بقول علما -

مسأله 1363 - هر گاه كسى افسار مالى را مىكشد مىرود ، هر گاه آن مال از دست اذيّت كسى كند [ 4 ] ديهء آن با آن كس است - به قول علماء -

مسأله 1364 - هر گاه شخص سوار باشد و مال را بيازارد

و آن مال غير را اذيت كند ، سوار ضامن است و اگر غير مال را بيازارد كه غير را ضرر كند ، يا سواره را بيندازد ، غير ضامن است .

مسأله 1365 - هر گاه شخصى كارى كند كه موى سر يا ريش مرد بريزد ، ديه كامل بايد بدهد .

مسأله 1366 - هر گاه موى زن را چنين كند كه نرويد ، ديه زن كه نصف ديه مرد است بايد بدهد .

مسأله 1367 - هر گاه شخص وضعى كند كه موى دو ابروى شخص بريزد و نرويد ، پانصد مثقال طلا بدهد ، يا ديه قتل ، بنا بر قول شيخ طوسى - رحمه الله - در « مبسوط » و در « خلاف » « 1 »

هر گاه برويد ارش بايد بدهد .

« 1 » المبسوط فى فقه الاماميّه ، شيخ طوسى ، چاپ نجف ، المكتبة المرتضويه ، ج 7 ، ص 153 - كتاب الديات ، دية اللحية و شعر الرأس و الحاجبين . الخلاف ، شيخ طوسى ، چاپ دار المعارف الاسلاميه ، ج 3 ، ص 110 ، مسألهء 67 - كتاب الديات ، مسائل الشجاج و الجراح .

[ 1 ] ( يزدى ) كه داخل در سال شش شده باشد . [ 2 ] ( يزدى ) و همچنين نصرانى . [ 3 ] ( يزدى ) اگر محتمل باشد كه او كشته باشد به تفصيلى كه در محلش مذكور است . [ 4 ] ( يزدى ) به سر ، يا دست .