شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٦

كرامتي بزرگ از قرآن

لفظ مصاب در كلام فصحاء بمعنى اصابه آمده است چنانچه در شعر . . .

كرامتي بزرگ از قرآن

است بمعنى انتقال مثل اينكه " ما معتقدك ؟ " بمعنى ما اعتقادك ؟ ودر اين كلام غفلتى

سخت عجيب كرده ، چه منتقل خود اسم مكان است ، وحاجت به تقدير مضاف

ندارد ، بلكه اگر لفظ موضع مذكور بود در غايت سقوط ونهايت ركاكت مىشد ،

به خلاف موضع انتقاله ، وهم چنين اگر منتقل را به انتقال تعبير مىفرمود عبارت منحط

از رتبه فصاحت ونازل از درجه متعارفه بود ، واين جمله را شاهد براي تنبه

گفتم واگر نه مدعى مثل سفيده صبح وشعاع مهر روشن است ، واستشهادى كه كرده

با اينكه حاجت به استشهاد نبوده غلط است ، چه معتقد بمعنى ظاهر خود كه اسم

مفعول باشد مراد است ، يقال اعتقده واعتقد به ، ودر هر صورت سؤال از متعلق

اعتقاد است از قبيل عدل وتوحيد وتشيع وجز اينها نه از نفس اعتقاد كه از مقولة

كيفيات حاصله در نفس است ، واين كه مىگويند : " ما اعتقادك ؟ " در أو مجاز است ،

ومراد ما معتقدك است به عكس آنچه أو تخيل كرده ، واين اشتباه از مثل أو كه

عمرى را در تحصيل قواعد لغت ونحو صرف كرده ، وهمه جا از ادعاى غاية

القصواى أدب اندكى فرود نمى آيد غريب است ، والله العاصم .

بالجملة لفظ مصاب بالخصوص در كلام فصحاء بمعنى اصابه وارد است ،

چنانچه در اين بيت :

اظليم ان مصابكم رجلا * اهدى السلام تحية ظلم

به نصب رجل آمده گويند مغنيه در مجلس واثق بالله خليفه عباسي به اين بيت

تغنى كرد ، وبه نصب خواند ، ادباى محضر اختلاف در رفع ونصب كردند ، وجاريه

اصرار داشت كه از أبو عثمان مازنى رحمه الله بنصب شنيده ، واثق فرمان داد تا

وى را از بصره بسامره بياورند .

واز غرائب اتفاقات اين بود كه در همان أيام يك تن از أهل ذمه بجانب وى

آمده بود ، واستدعاى تدريس كتاب سيبويه كرده بود ، ومازنى امتناع فرموده