شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦
هفت نوع تأليف
كتاب بيرون از هفت نوع تأليف نيست
هفت نوع تأليف
اينكه شرحي يا تعليقهاى كه تعلق بخصوص اين زيارة مقدسه داشته باشد كه
مراجعه أو در توصل بغرض مقصود معاونت نمايد نديده بودم ونه شنيده .
ومنت خداى را عز وجل كه با اين همه از اقسام سبعه تصنيف كه هر عاقل
ارجمند وهر فاضل دانشمند بايد بيرون آنها تصنيف نكند خارج نيفتاده ، وآن
اقسام را ما به جهت تنبيه ناظرين وتذكره معاصرين ياد مىكنيم :
ابن حزم ظاهري در رساله اندلسيه كه از ألطف رسايل معموله در اين باب
است گفته ، وساير فضلاء وحكماء نيز به موافقت يا متابعت أو قاعده اى تأسيس
كرده اند كه هيچ عاقلى را روا نيست كه تخطى كند از تأليف بر يكى از هفت قسم :
أول - چيزى كه اختراع وابتكار كند كه مسبوق به أو نشده باشد .
دوم عملي يا كتابي ناقص كه أو را تتميم وتكمله كند .
سوم - مشكلى سر بسته ودر بسته كه بشرح فتح اقفال ورفع اشكال أو كند .
چهارم - كتابي يا علمي مفصل وطويل الذيل كه به حذف زوائد وجمع فوائد
أو را مختصر كرده ، بي اخلال به جزئي وبي نقيصه به قالب تصنيف بر آورد .
پنجم - أمور متفرقة پراكنده كه به سلسله جامعه فرآهم آورد ، ودر رشته
جمع وتأليف كشد .
ششم - مسائل مختلطه در هم شده كه غير مرتب ونامنضدند ، بر وجهي
خاص وترتيبي مخصوص در سلك ترتيب وتنضيد بر آورد .
هفتم - كتابي يا مسألهاى كه در أو مؤلف يا مخترع خطائى كرده بر خطاى
أو تنبيه كند ، وفساد أو را اصلاح نمايد .
وتأليفاتى كه بيرون اين هفت قسم است مثل أكثر مؤلفات ( 1 ) شايسته اعتناى
فحول وزيبنده مراجعه أرباب ألباب وعقول نيست .
( 1 ) مؤتلفات غير متبحرين خ ل .